Türk Bitig: Alp Er Tunga Destanı


Divânu Lügati't-Türk'de yer alan Alp Er Tunga destanı.

Alp Er Tunga Destanı

Eski Türkçe Aslı Günümüze Aktarımı
Alp Er Tunga öldi müAlp Er Tunga öldü mü
Issız acun kaldı muIssız dünya kaldı mı
Ödlek öçin aldı muZaman öcünü aldı mı
Emdi yürek yırtılurŞimdi yürek yırtılır
 
Ödlek yırag közettiZaman fırsat gözetti
Ogrı tuzak uzattıGizli tuzak uzattı
Begler begin azıttıBeyler beyini azıttı
Kaçan kalı kurtulurKaçan nasıl kurtulur
 
Ulşıp eren börleyüUluşup erler kurtlaşır
Yırtıp yaka urlayuYırtıp yaka bağırışır
Sıkrıp üni yurlayuIslık ünü (sesi) ağlaşır
Sıgtap közi örtülürYaşarıp gözleri örtülür
 
Begler atun argurupBeyler atlarını yorup
Kadgu anı turgurupKaygı onları durdurup
Mengzi yüzi sargarupBenizi yüzü sararıp
Körküm angar törtülürSanki safran sürülür
 
Ödlek arıg kevrediZaman tümden gevredi
Yunçıg yavuz tavradıZayıf-kötü güçlendi
Erdem yeme savradıErdem yine azaldı
Acun begi çertilürDünya beyi yok olur
 
Ödlek küni tavraturZaman günü tez geçer
Yalnguk küçün kevretürİnsanın gücünü gevretir
Erdin acun sevritürİnsanı dünyada seğreltir
Kaçan takı ertilürKaçan dahi kurtulmaz
 
Bilge bögü yançıdıBilge-alim perişan
Acun atı yençidiDünya atı gemlendi
Erdem eti tınçıdıErdem eti çürüdü
Yerge tegip sürtülürYere değip sürtülür
 
Ögreyüki mundak okHayatın düzeni böyle
Munda adın tıldak okBundan ötesi bahane
Atsa acun ograp okAtsa dünyaya uğrayıp ok
Taglar başı kertilürDağların başı kertilir
 
Könglüm için örtediGönlümün içini yaktı
Yitmiş yaşıg kartadıYetmiş yaşa kocalttı
Kiçmiş ödik irtediGeçmiş zamanı arattı
Tün kün keçip irtelürGece-gündüz aratır.

Kutadgu Bilig #277'de, Alp Er Tunga hakkında şöyle bir kısım geçer;

Eski Türkçe Aslı Günümüze Aktarımı
Bu Türk Beglerinde atı belgülükBu Türk beğlerinden adı belli
Tunga Alp Er idi kutı belgülükTunga Alp Er idi kutu belli
Bedük bilgi birle öküs erdemiBüyük bilgi ile yüksek erdemi
Biliglig ukuslug bodun ködremiBilgili akıllı halkın seçkini
Tacikler ayur âni AfrasyabTacikler derler ona Afrasiyab
Bu Afrasyap tutdi iller talabBu Afrasiyab tuttu iller fethedip

Orhun Yazıtları, Kültiğin Anıtı #K7'de Alp Er Tunga hakkında şöyle bir dize geçer;

...BİR: OGuŞ: aLPagU: ON: eRiG: TOŊA TİGiN: YUGINDA: eGiRiP: ÖLüRTüMüZ:...
...bir oğuşu alp on eri, [Alp er] Tonga Tigin'in yuğunda (ölüm töreninde) çevirip öldürdük...