@twitter-𝕏
Türk Bitig

Codex Cumanicus Tam Metni

Codex Cumanicus Kuman Türkleri Dili ─ Aslı Italyada, bir kısmı Almanyada bulunan Kuman Türklerinin Sözlüğüdür.

Kumanlar, 11. yüzyıl ile 14. yüzyıl arasında Doğu Avrupa’da (Karadenizin kuzeyinde) yaşamış bir Türk halkıdır. Tarihte Kıpçaklar, Kuman-Kıpçak (Deşt-i Kıpçak) hanlığını kurmuşlardır.


Sayfa: 1A

  1. eziturmen: eşitürmen işitirim
  2. esitursen: eşitürsen işitirsin
  3. esitur: eşitür işitir
  4. esiturbis: eşitürbiz işitiriz
  5. esitursis: eşitürsiz işitirsiniz
  6. esiturlar: eşitürlär işitirler
  7. esituredim: eşitür - edim işitirdim
  8. esitureding: eşitür - eding işitirdin
  9. esituredi: eşitür - edi işitirdi
  10. esitureduc: eşitür - edük işitirdik
  11. esituredingis: eşitür - edingiz işitirdiniz
  12. esiturlaredj: eşitürlär - edi işitirlerdi
  13. esitim: eşit[t]im işittim
  14. esiting: eşit[t]ing işittin
  15. esitti: eşitti işitti
  16. esittic: eşittik işittik
  17. esittingis: eşittingiz işittiniz
  18. esitilar: eşit[t]ilär işittiler

Sayfa: 1B

  1. esituredi: eşitür - edi ‣ eşittim - edi işittim idi
  2. esitturedi: eşittür - edi ‣ eşitting - edi işittin idi
  3. esittedi: eşitt[i] - edi işitti idi
  4. esitucedi: eşit[t]ik - edi işittik idi
  5. esitungusedi: eşit[t]üngüz - edi işittiniz idi
  6. esitularedi: eşit[t]ülär - edi ‣ eşit[t]ilär - edi işittiler idi
  7. esitcaymȇ: eşitkäymen işiteceğim
  8. esitkaysen: eşitkäysen işiteceksin
  9. esitkay: eşitkäy işitecek
  10. esitkaybis: eşitkäybiz işiteceğiz
  11. esitkaysis: eşitkäysiz işiteceksiniz
  12. esitkaylar: eşitkäylär işitecekler
  13. esit: eşit işit
  14. esitinglar: eşitinglär işitin
  15. esitsin: eşitsin işitsin
  16. chescha esitkaedim: keşkä eşitkä - edim keşke işitecek olsaydım
  17. c[hescha] esitkaedin: k[eşkä] eşitkä - edin keşke işitecek olsaydın
  18. c[hescha] esitkaedj: k[eşkä] eşitkä - edi keşke işitecek olsaydı
  19. c[hescha] esitkaedic: k[eşkä] eşitkä - edik keşke işitecek olsaydık
  20. c[hescha] esitkaedingis: k[eşkä] eşitkä - edingiz keşke işitecek olsaydınız
  21. c[hescha] esitkaylaredj: k[eşkä] eşitkäylär - edi keşke işitecek olsaydılar

Sayfa: 2A

  1. c esitmisbolgayedim: k[eşkä] eşitmiş - bolgay - edim keşke işitmiş olacak olsaydım
  2. c esitkaeding ‹vel ezitmizbolg[…]di[...]›: k[eşkä] eşitkä - eding veya eşitmiş - bolg[ay - e]di[ng] keşke işitmiş olacak olsaydın
  3. c esitmisbolgayedi: k[eşkä] eşitmiş - bolgay - edi keşke işitmiş olacak olsaydı
  4. c esitmis bolgayedic: k[eşkä] eşitmiş bolgay - edik keşke işitmiş olacak olsaydık
  5. c esitmis bolgaedig̑is: k[eşkä] eşitmiş bolga - edingiz keşke işitmiş olacak olsaydınız
  6. c esitmis bolgaedj ‹ylar›: k[eşkä] eşitmiş bolga - edi ilär ‣ bolga - edilär keşke işitmiş olacak olsaydılar
  7. c esitchaymȇ: k[eşkä] eşitkäymen keşke işitecek olsam
  8. c esitchaysen: k[eşkä] eşitkäysen keşke işitecek olsan
  9. c esitchay: k[eşkä] eşitkäy keşke işitecek olsa
  10. c esitchaybis: k[eşkä] eşitkäybiz keşke işitecek olsak
  11. c esitchaysis: k[eşkä] eşitkäysiz keşke işitecek olsanız
  12. c esitchaylar: k[eşkä] eşitkäylär keşke işitecek olsalar
  13. esittimessa: [neçik ki] eşittim - essä işittim ise
  14. nezic chi esitȋ gassæ: neçik ki eşit[t]ing - ässä nasıl ki işittin ise
  15. n chi esitese: n[eçik] ki eşitt[i] - ese nasıl ki işitti ise
  16. n chi esitic: n[eçik] ki eşittik [ese] nasıl ki işittik ise
  17. n chi esitingis: n[eçik] ki eşittingiz [ese] nasıl ki işittiniz ise
  18. n chi esittilar: n[eçik] ki eşittilär [ese] nasıl ki işittiler ise
  19. esittimrsa: eşittim - [e]rsä işittim ise
  20. esittingersa: eşitting - ersä işittin ise
  21. esitiersa: eşit[t]i - ersä işitti ise

Sayfa: 2B

  1. esitticersa: eşittik - ersä işittik ise
  2. esitingersa: eşit[t]ing[iz] - ersä işittiniz ise
  3. esittilarersa: eşittilär - ersä işittiler ise
  4. esatimaga ‹yzitmaga›: eşätimägä, işitmägä işitmeye, işitmek için
  5. esattan (esatcan?): eşättän ‣ eşitkän işiten
  6. esitmaga cuyga: eşitmägä küygä[n?] işitmek için bekleyen

Sayfa: 3A

  1. søuarmen: sövärmen severim
  2. søuarsem: sövärsem ‣ sövärsen seversin
  3. souarol: sövär - ol sever o
  4. soudum: sövdüm sevdim
  5. sougul: sövgül sev
  6. souus: sövüş seviş, arkadaş, dost
  7. soumac: sövmäk sevmek, sevmek, sevgi
  8. alurmȇ: alurmen alırım
  9. aldum: aldum aldım
  10. algil: algıl al
  11. yandurumen: yandurumen yandırırım, yakarım
  12. yandurdum: yandurdum yandırdım, yaktım
  13. yandur: yandur yandır, yak
  14. øuranurmen: övränürmen öğrenirim
  15. øurandum: övrändüm öğrendim
  16. øurangil: övrängil öğren
  17. agenurmȇ ‹agmanirmȇ vel minermȇ›: agınurmen, agmanırmen veya minermen ağarım, çıkarım, tırmanırım
  18. agendum: agındum ağdım, (yukarı) çıktım
  19. agen: agın (yukarı) çık
  20. boluzurmȇ: boluşurmen yardım ederim
  21. boluztum: boluştum yardım ettim
  22. bolus: boluş yardım et
  23. bolusmac: boluşmak yardım

Sayfa: 3B

  1. cønydurumȇ: 69 köydürümen (köndürümen) yakarım 69 Yukarıdaki üç kelime cøndur- olarak yazılmış, ancak sonra ‘n’ harfinin altına ‘y’ çizilmek suretiyle cøydur olarak değiştirilmiştir.
  2. cønydurdum: köydürdüm (köndürdüm) yaktım
  3. cønydur: köydür (köndür) yak
  4. conaclarmȇ ‹vel condurumen›: konaklarmen veya kondurumen ağırlarım, misafir ederim
  5. conaclardum: konaklardum ‣ konakladım ağırladım, misafir ettim
  6. conacla: konakla ağırla, misafir et
  7. bozsaturmȇ: boşşaturmen, boşatırım affederim, bağışlarım, azat ederim (Lat. absoluere)
  8. bosatim: boşattım affettim, bağışladım, azat ettim
  9. bosat: boşat affet, bağışla, azat et
  10. bosatmac: boşatmak azat etmek
  11. yazsirumȇ: yaşşırumen saklarım
  12. yazsirdim: yaşşırdım sakladım
  13. yazsir: yaşşır sakla
  14. yazsirmac: yaşşırmak saklamak
  15. corunurmȇ: körünürmen görünürüm
  16. corundum: köründüm göründüm
  17. corungil: körüngil görün
  18. corunmac: körünmäk görünmek, görüntü
  19. yetarmȇ: yetärmen, yeterim eklerim, katarım, ilave ederim, bağlarım (Lat. adiungere)
  20. yethim: yet[t]im ekledim, kattım, ilave ettim, bağladım
  21. yetchil: yetkil, yet ekle, kat, ilave et, bağla
  22. azçarmȇ: açarmen açarım

Sayfa: 4A

  1. azarme, azçtim: açarım, açtım açtım
  2. aztin, azçchil: açkıl ~ açḫıl
  3. chelturmȇ: keltürmen geldiririm > getiririm
  4. chelturdum: keltürdüm geldirdim > getirdim
  5. cheltur: keltür > geldir getir
  6. cuzarmȇ: kuçarmen kucaklarım, sarılırım
  7. cuztun: kuçtun ‣ kuçtum kucakladım, sarıldım
  8. cuz.chul: kuçkul kucakla, sarıl
  9. iragirmen: ıraḫırmen (‣ ıratırmen 70) (ırak > uzak) uzaklaştırırım 70 Krş. DLT yırat- uzaklaştırmak
  10. bosattȋ: boşattım serbest bıraktım, azat ettim
  11. jarat et: 71 yarat et serbest bırak, azat et 71 Krş. Kar. yarayd özgür, serbest. Ko. Wb. bu kelimeyi yarac, yaraq olarak okumuştur.
  12. custunarmȇ: kustunarmen 72 iç geçiririm, ah çekerim (Lat. alenare, ‹suspirare›) 72 Krş. Kar. k’o’ztun- ~ kistun- iç geçirmek, ah çekmek.
  13. custȗdum: kustundum iç geçirdim, ah çektim
  14. custȗgil: kustungıl iç geçir, ah çek
  15. custȗmac: kustunmak iç geçirme, ah çekme
  16. asat etarmȇ: azat etärmen azat ederim
  17. asat ettim: azat ettim azat ettim
  18. asat et: azat et azat et
  19. asat kisi: azat kişi özgür kişi
  20. sabȃ surarmȇ: saban sürärmen saban sürerim
  21. sabȃ surdum: saban sürdüm saban sürdüm
  22. sabȃ sur: saban sür saban sür
  23. casganurmȇ: kazganırmen kazanırım

Sayfa: 4B

  1. caxgandum: kazgandum kazandım
  2. caxgangil: kazgangıl kazan
  3. ydis: ıdış giriş; (giriş için) izin
  4. ydimen: ıdı[r]men ‣ ıyı[r]men gönderirim
  5. ydim: ıdım gönderdim
  6. ymaga: ımaga göndermek için; içeri almak için
  7. sagetlanurmȇ: sagıtlanurmen silahlanırım
  8. sagetlȃdum: sagıtlandum silahlandım
  9. sagetlangil: sagıtlangıl silahlan
  10. sȯunçlarmen: sö[v]ünçlärmen sevindiririm, müjdelerim; haber veririm, bildiririm (Lat. annunco)
  11. zagarmȇ: çaḫarmen dava ederim, şikayetçi olurum (Lat. accusare)
  12. zagatim: çaḫtım dava ettim, şikayetçi oldum
  13. zackil: çakkıl dava et, şikayetçi ol
  14. zacmach: çakmak dava, şikayet
  15. ouraturmȇ ‹sagȋdiremȇ›: övrätürmen, sagındıremen ‣ sagındıramen öğretirim, nasihat ederim (Lat. admonere)
  16. ouratȗ ‹sagindum›: övrät[t]üm sagın[dır]dum öğrettim, nasihat ettim
  17. ourat ‹sagingil›: övrät sagın[dır]gıl öğret, nasihat et
  18. ouratimac ‹saganmac memoria›: övrätimäk öğretme, saganmak hafıza, bellek
  19. saget: sagıt silah
  20. kamlik etermȇ: kamlık etermen kehanette bulunurum (Lat. adiuinare)
  21. ranzilic etarmȇ: rançılık etärmen kehanette bulunurum
  22. ranzilic ettin: rançılık ettin ‣ ettim kehanette bulundum
  23. ranzilic ethil: rançılık ethil ‣ etkil (?) kehanette bulun
  24. kam katun kisi dir: kam katun kişi dir (o bir) kadın şamandır

Sayfa: 5A

  1. ‹eregirmen›: eregirmen ‣ erekirmen iğrenirim, tiksinirim
  2. ‹eriktim›: eriktim iğrendim, tiksindim
  3. ‹unarmen›: unarmen 73 kabullenirim, razı olurum, itaat ederim (Lat. aquiesco) 73 Krş. KMT una- kabul etmek, razı olmak.
  4. ‹undim›: un[a]dım kabullendim, razı oldum, itaat ettim
  5. yzarmȇ: içärmen içerim
  6. iztum: içtüm içtim
  7. iz: iç
  8. caynaturmȇ: kaynaturmen kaynatırım
  9. caynatim: kaynat[t]ım kaynattım
  10. ‹caynatur›: kaynatur ‣ kaynat kaynat
  11. beyrmȇ: be[y]irmen 74 biylerim > oynarım, dans ederim (Lat. ballare, ‹plaudere›; Far. raks) 74 CC beyi- < *böyi- < ET bödi- dans etmek (KM böci- < *bödi- biylemek > oynamak, dans etmek).
  12. beyrdim: be[y]irdim ‣ be[y]idim biyledim > oynadım, dans ettim, alkışladım
  13. beygil: be[y]igil biyle > oyna, dans et, alkışla
  14. køron: körön ‣ körüm 75 ~ körön ‣ koron 76 dans (Lat. hostande) 75 Radloff II 1258 (Kar.) körüm a vision (in the night), EDPT 745. Ayrıca krş. CC körümli güzel, gösterişli (Ko. Wb. 155). 76 Krş. TT horon < Gr. khorous.
  15. us etarmȇ vel iuunurmȇ: us 77 etärmen veya yu[v]unurmen yünerim, yıkanırım (Lat. balneare) 77 Krş. KMT ushar- sulamak, ıslatmak < *us+gar-.
  16. us ettim vel men iuundȗ: us ettim veya men yu[v]undum yündüm, yıkandım
  17. us et vel iuungul: us et veya yu[v]ungul yün, yıkan
  18. yssi su: issi su 78 ısı > sıcak su, banyo, hamam 78 Krş. Gülistan Tercümesi ılı-suv ılı su, banyo, hamam.
  19. cagirmȇ: kaḫırmen kızarım, öfkelenirim (Lat. blasmare, Alm. scȃpin)
  20. cagidim: kaḫıdım kızdım, öfkelendim
  21. cagigil: kaḫıgıl kız, öfkelen
  22. cachimac: kaḫımak kızmak, öfkelenmek

Sayfa: 5B

  1. sockarmȇ: sökärmen söverim
  2. søctum: söktüm sövdüm
  3. søchul: sök[k]ül söv
  4. søcmac: sökmäk sövmek
  5. yaraᶻsuirmȇ: yaraşşırmen yaraşırım > uyarım; hemfikirim (Lat. concordare)
  6. yarastim: yaraştım uydum, hemfikirdim
  7. yarasztirgil: yaraştırgıl yaraş > uy, uygun ol
  8. yarasmac: yaraşmak uygunluk
  9. yaĩlurmȇ: yarılurmen yarılırım
  10. yaĩldum: yarıldum yarıldım
  11. yarelgil: yarılgıl yarıl
  12. yaĩlmac: yarılmak yarılmak
  13. chezchiruirme | […]: kıçkırırme[n] hıçkırırım, bağırırım, seslenirim
  14. chezchirdun: kıçkırdun ‣ kıçkırdum hıçkırırım, bağırdım, seslendim
  15. chezchir: kıçkır hıçkır, bağır, seslen
  16. chezchirmac: kıçkırmak hıçkırmak, bağırmak, çağırmak
  17. buxarmȇ: buzarmen bozarım, yıkarım (Lat. destruere)
  18. buxdum: buzdum bozdum, yıktım
  19. busgil: buzgıl boz, yık
  20. azsarmen: aşşarmen aş/yemek yerim
  21. azsardim: aşşardım ‣ aşşadım aş/yemek yedim
  22. assa: aşşa aş/yemek ye
  23. as: aş aş, yemek

Sayfa: 6A

  1. saclarmȇ: saklarmen saklarım, korurum (Lat. custodire)
  2. saclardum: saklardum ‣ sakladum sakladım, korudum
  3. sacla: sakla sakla, koru
  4. saclamac: saklamak korumak
  5. saclanurmȇ: saklanurmen saklanırım (Lat. cauere)
  6. saclandum: saklandum saklandım
  7. saclan: saklan saklan
  8. tuzarmȇ vel gigkilurmȇ: tüşärmen veya yıkılurmen (cıkılurmen?) düşerim, yıkılırım
  9. tustum vel gigkildum: tüştüm veya yıkıldum (cıkıldum?) düştüm, yıkıldım
  10. tus vel gigil ‹slese lube lete›: tüş veya yıḫıl düş, yıkıl
  11. yugururmȇ: yügürürmen hızlı yürürüm, koşarım
  12. yugurdȗ: yügürdüm hızlı yürüdüm, koştum
  13. yugur: yügür hızlı yürü, koş
  14. yugurmac: yügürmäk yüğürmek > koşmak
  15. yrlarmȇ: ırlarmen yırlarım, şarkı söylerim
  16. yrladim: ırladım yırladım, şarkı söyledim
  17. yrlagil: ırlagıl yırla, şarkı söyle
  18. yr: ır yır, şarkı
  19. yusxaclarmȇ: yuzzaklarmen kilitlerim
  20. yuxacladum: yuzakladum kilitledim
  21. yuxacla: yuzakla kilitle
  22. yusxac: yuzzak kilit
  23. azchuz: açkuç açıcı > anahtar
  24. ayltartarmȇ: a[y]ıl - tartarmen kolan takarım
  25. ayltartȗ: a[y]ıl - tart[t]um kolan taktım
  26. ayl vel colan: a[y]ıl veya kolan kemer, kolan

Sayfa: 6B

  1. cȏgul azarmȇ: köngül açarmen gönül açarım, avuturum
  2. congul azatim: köngül açatım ‣ açtım gönül açtım, avuttum
  3. congul az: köngül aç avut, yatıştır
  4. congul azmac: köngül açmak gönül açmak, avutmak
  5. chengas berumȇ: kengäş berümen keneş > öğüt veririm
  6. chengas berdum: kengäş berdüm keneş > öğüt verdim
  7. chengas ber: kengäş ber keneş > öğüt ver
  8. chengas: kengäş keneş > ögüt
  9. tamam etarmen: tamam etärmen tamam ederim, tamamlarım
  10. tamam ettim: tamam ettim tamam ettim, tamamladım
  11. tamam ethil: tamam etkil tamam et, tamamla
  12. tamam: tamam tamam
  13. bizsuiturmȇ: bişşitürmen ‣ bişşirürmen pişiririm Bkz. (53), DRIMBA, 25-26 bu kelimeyi (ouruin: ) owruyın okumuştur.
  14. bisuirdum: bişirdüm pişirdim
  15. bisuir: bişir pişir
  16. bagerzi: baḫırçı aşçı
  17. as̸ bisurgȃ eu: aş bişürgän ev aş pişirilen ev, mutfak
  18. tigilurmȇ: tıyılurmen son bulurum, kesilirim, dinerim
  19. tigildum: tıyıldum son buldum, kesildim, dindim
  20. tigil: tıyıl son bul, kesil, din
  21. jurȗlarmȇ: curumlarmen ceza veririm, hüküm vermek
  22. jurȗladum: curumladum ceza verdim
  23. jurȗla: curumla ceza ver
  24. jurȗ: curum ceza
  25. etic cheyarmȇ: etik keyärmen pabuç/ayakkabı giyerim
  26. etic cheydim: etik keydim pabuç/ayakkabı giydim
  27. etic chey: etik key pabuç/ayakkabı giy
  28. etic: etik pabuç/ayakkabı

Sayfa: 7A

  1. tutarmȇ: tutarmen tutarım
  2. tutum: tut[t]um tuttum
  3. tut: tut tut
  4. tutchum: tutkum ‣ tutkun esir, hapis
  5. sagenurmȇ: sagınurmen özlerim, düşünürüm
  6. sagendum: sagındum özledim, düşündüm
  7. sangȇgil: sangıngıl ‣ sagıngıl özle, düşün
  8. sagenz: sagınç özlem, düşünce
  9. ulgay[.]uirmȇ: ulgayırmen büyürüm
  10. ulgaydum: ulgaydum büyüdüm
  11. ulgaygil: ulgaygıl büyü
  12. alisirmȇ ‹yest minayiu›: alışırmen alışmak > değiş tokuş ederim, takas ederim
  13. alistum: alıştum alıştım > alış-veriş, takas ettim
  14. alischil ‹mineyse›: alışḫıl alış-veriş, takas et
  15. alisturmac: alışturmak alıştırmak > alış-veriş, takas
  16. zourayururmȇ: çövrä - yürürmen çevresinde yürürüm, dönerim
  17. zoura yururdum: çövrä yürürdüm ‣ yürüdüm çevresinde yürüdüm, döndüm
  18. zoura ẓụṛ iurgil: çövrä yürgil çevresinde yürü, dön
  19. zoura: çövrä çevre, dolay
  20. yaxuc: yazuk yazık > suç, günah
  21. yaxuclamis: yazuklamış yazıklamış > günah işlemiş
  22. inanurmȇ: ınanurmen inanırım
  23. inȃdum: ınandum inandım
  24. inȃgil: ınangıl inan
  25. inȃmac: ınanmak inanmak, inanç
  26. inȃgaan: ınangaan inanan, inançlı
  27. gichrarberurmȇn: yikrar - berürmen itiraf ederim
  28. gicrar berdim: yikrar berdim itiraf ettim

Sayfa: 7B

  1. yichrar bergil: yikrar bergil itiraf et
  2. ỵ c̣aṛ ̣ ‹gichrar berdi›: yikrar berdi itiraf etti
  3. tanirmȇ: tanırmen tanırım, bilirim
  4. tanidum: tanıdum tanıdım
  5. tanigil: tanıgıl tanı
  6. tanimac: tanımak tanımak
  7. zan: çan ‣ gam endişe, kaygı, tasa (Lat. cura, Far. gan ‣ gam)
  8. congul açirgamach: köngül açırgamak pişmanlık
  9. yaparmȇ: yaparmen kaparım > örterim
  10. yaptim: yaptım kapattım > örttüm
  11. yapchil: yapḫıl kapa, ört
  12. yapchiz: yapḫıç kapak, örtü
  13. ‹usattirmen›: uzattırmen uzatırım > veririm
  14. ‹usattim›: uzattım uzattım > verdim
  15. oguturmȇ: oḫuturmen 79 eğitirim, yetiştiririm 79 EDPT, bu kelimeyi oqıt- madde başı altında ogut- olarak vermektedir.
  16. oguttum: oḫuttum eğittim, yetiştirdim
  17. ogutchil: oḫutḫıl eğit, yetiştir
  18. souascurmȇ: sovaşkurmen ‣ sovaşurmen savaşırım, kavga ederim
  19. jolga jururmȇ: yolga yürürmen yola yürürüm, yola çıkarım
  20. jolga jurdȗ: yolga yürdüm yola yürüdüm, yola çıktım

Sayfa: 8A

  1. jolga jur: yolga yür yola yürü, yola çık
  2. jol: yol yol, yolculuk
  3. issinurmen: issinürmen ısınırım
  4. issilic: issilik sıcaklık
  5. tanlarmȇ: tanlarmen 80 ‣ tanglarmen seçerim (Lat. cernere) 80 Krş. KMT tangıla- ~ tangla- seçmek, ayıklamak.
  6. tanladȗ: tanladum ‣ tangladum seçtim
  7. tanla: tanla ‣ tangla seç
  8. ticharmȇ: tikärmen dikerim
  9. tictim: tiktim diktim
  10. tichil: tik[k]il ~ tikhil dik
  11. tichmac: tikmäk dikmek (elbise)
  12. izsanurmȇ: işşänürmen 81 güvenirim, inanırım 81 Krş. Kar. işan- inanmak < işen-. Benzer bir örnek, Kar. biyan- < CC biyen- < T begen- değişimde de görülmektedir. Bu yüzden Ko. Wb.’in Kar. şekli öne sürerek ışan- okuması kabul edilemez.
  13. izzandum: işşändüm güvendim, inandım
  14. izzangil: işşängil güven, inan
  15. izsanmac: işşänmäk güvenmek, inanmak

Sayfa: 8B

  1. susarmȇ ‹ich sye›: süzärmen süzerim
  2. suxdum ‹ich sey›: süzdüm süzdüm
  3. ascaundarmȇ: aşka - ündärmen aşa / yemeğe çağırırım
  4. toyga undadȗ: toyga ündädüm toya > düğüne, şölene çağırdım
  5. toyga unda: toyga ündä toya > düğüne, şölene çağır
  6. toy: toy şölen, şenlik
  7. ‹sohlanirmȇ›: sohlanırmen arzularım
  8. yaratchan: yaratḫan yaradan
  9. yaratmac: yaratmak yaratma
  10. esich[..] 82 japarmȇ: eşik[ni] yaparmen kapıyı kapatırım 82 -ni hecesi siliktir.
  11. esichnj japtim: eşikni yaptım eşiği > kapıyı kapattım
  12. esichnj jap: eşikni yap eşiği > kapıyı kapat
  13. zoplarmȇ: çöplärmen 83 toplarım 83 Krş. Kar. çöple- toplamak. Ko. Wb. çopla- okumuştur. Ko. Wb.’in varsaydığı t- » ç- değişimini, Codex Cumanicus’ta başka örneği olmadığı için kabul edemiyoruz.
  14. zopladum: çöplädüm topladım
  15. zopla: çöplä topla
  16. cuyrug: kuyruḫ kuyruk
  17. boyn: bo[y]ın boyun
  18. bisuirmis: bişirmiş pişmiş
  19. ‹batirrimȇ›: batırrımen gömerim, saklarım
  20. ‹batirdim›: batırdım gömdüm, sakladım
  21. ‹batirmaga›: batırmaga gömmeye, saklamaya, saklamak için
  22. ‹yiarmȇ jomdarimȇ›: yı[y]armen yığarım, toplarım, yomdarımen toplarım
  23. ‹iydim jomdardim›: yıdım 84 yığdım, yomdardım topladım 84 CC yı(y)- ( < ET yıg-) fiili, geniş zaman çekiminde yıy-, geçmiş zaman çekiminde yı- şeklindedir.
  24. ‹boyiow›: boyow boya (Alm. varbe)
  25. ‹iycharmȇ ich velle›: yıkarmen yıkarım
  26. ‹iomucti jildi›: yomuktı yığıldı, bir araya geldi, yığıldı yığıldı, toplandı
  27. ‹iychte vellete›: yıktı yıktı, devirdi

Sayfa: 9A

  1. berumȇ: berümen veririm
  2. berdum: berdüm verdim
  3. ber: ber ver
  4. bageslarmȇ: bagışlarmen bağışlarım, hediye ederim
  5. bagesladum: bagışladum bağışladım, hediye ettim
  6. bagesla: bagışla bağışla, hediye et
  7. bages: bagış bağış, hediye
  8. ouratũmȇ: övrätürmen öğretirim
  9. ouratum: övrät[t]üm öğrettim
  10. ourat: övrät öğret
  11. osta: osta usta
  12. coarmen: ko[y]armen koyarım, bırakırım
  13. coydum: koydum koydum, bıraktım
  14. coygil: koygıl koy, bırak
  15. coygan chisi: koygan kişi koyup bırakan kişi
  16. uiurmȇ: uyurmen uyurum
  17. uyurdum: uyurdum ‣ uyudum uyudum
  18. uyugil: uyugıl uyu
  19. yarasur: yaraşur yaraşırım, uygunum, layıkım
  20. yarasti: yaraştı yaraştı, uydu
  21. agrurmem: agrurmen ağrırım, ağrım var

Sayfa: 9B

  1. agerdum: agırdum ‣ agrıdum ağrıdım, agrım vardı
  2. agremac: agrımak ağrı, acı çekmek
  3. yuctusururmȇ: yük-tüşürürmen yükümü indiririm
  4. yuctusurdum: yük-tüşürdüm yükümü indirdim
  5. enarmȇ: enärmen inerim
  6. endim: endim indim
  7. engil: engil in
  8. elturmȇ: eltürmen götürürüm
  9. elttim: elttim götürdüm
  10. eltchil: eltkil götür, ilet
  11. ulasurmȇ: üläşürmen üleşirim, paylaşırım
  12. ulastum: üläştüm üleştim, paylaştım
  13. ulaschil: üläşkil üleş, paylaş
  14. ulasmac: üläşmäk üleşmek, paylaşmak
  15. esiturmȇ: e[k]sitürmen eksiltirim
  16. ecsittim: eksittim eksilttim
  17. ecsit: eksit eksilt
  18. ecsuc: eksük eksik

Sayfa: 10A

  1. sesarmȇ: şeşärmen çözerim
  2. sestum: şeştüm çözdüm
  3. seschil: şeşkil çöz
  4. ayturmȇ: ayturmen ayıtırım > söylerim
  5. aytım: ayt[t]ım ayıttım > söyledim
  6. ayt: ayt ayıt > söyle
  7. toxarmȇ: tözärmen dözerim > dayanırım, katlanırım
  8. toxdum: tözdüm dözdüm > dayandım
  9. toxgil: tözgil döz > dayan
  10. tiarmȇ: tı[y]armen engellerim
  11. tyidun: tıydun ‣ tıydum engelledim
  12. tyimac: tıymak engel
  13. tinimdam chrarmȇ: tınımdam k[e]rärmen ‣ tınımdan 85 k[e]çärmen huzursuz olmak (Lat. desperare) 85 Buradaki kelime, Codex Cumanicus’un Almanca kısmında arı - tindän gibi ince ünlülü yazımları mevcut olan tin ruh değildir. Bu kelime, Almanca kısmında tın- dinlenmek, istirahat etmek olarak geçen fiilden F.Đ.Y - Im ekiyle türemiş bir isim olmalıdır. Krş. KMT tınım huzur.
  14. tinimdam cheztim: tınımdan keçtim huzursuz oldum
  15. tanȋdı ̑ chezmac: tanımdın keçmäk ‣ tınımdın keç huzursuz ol
  16. tinȋdı ̑ chezmac: tınımdın keçmäk huzursuzluk

Sayfa: 10B

  1. karisurmȇ vel abrarmȇ: karışurmen veya abrarmen korurum, savunurum
  2. kaĩstim vel abradum: karıştım veya abradum korudum, savundum
  3. karis vel abra: karış veya abra koru, savun
  4. kaĩsmac vel abramac: karışmak veya abramak koruma
  5. nacs larmȇ: nakşlarmen nakışlarım, resimlerim
  6. nacs ladum: nakşladum nakışladım, resimledim
  7. nacs la: nakşla nakışla, resimle
  8. nacs: nakş nakış, resim
  9. ziray: çıray suret
  10. cusanurmȇ: küsänürmen arzularım
  11. cusandum: küsändüm arzuladım
  12. c: k[üsängil] arzula
  13. cusamac: küsä[n]mäk arzu
  14. bernalurmȇ ‹bernelimȇ›: bernälür - men ‣ bernälü - men, verecekliyim, borçluyum
  15. bernalu boldum: bernälü boldum verecekli oldum, borçlandım
  16. borz: borç borç
  17. borzli: borçlı borçlu
  18. aldarmȇ: aldarmen aldatırım
  19. aldadum: aldadum aldattım
  20. alda: alda aldat
  21. aldamac: aldamak aldatmak, kandırmak
  22. sozulurmȇ vel çuçulurmȇ: soçulurmen veya çuçulurmen soyunurum
  23. sozuldum: soçuldum soyundum
  24. suzul: suçul soyun

Sayfa: 11A

  1. bay: bay zengin, varlıklı
  2. baylic: baylık zenginlik
  3. ya̱zanurmȇ: yaçanurmen utanırım, çekinirim
  4. ya̱zandum: yaçandum utandım, çekindim
  5. ya̱zam: yaçam ‣ yaçan utan, çekin
  6. ya̱zȃmac: yaçanmak utanç, çekince
  7. girtarmȇ: yırtarmen (cırtarmen?) yırtarım
  8. girttum: yırttum yırttım
  9. girtchil: yırtḫıl yırt
  10. girtmac: yırtmak yırtma
  11. ‹tabuschirmen›: tabuşırmen tartışırım
  12. ‹tabuschtim›: tabuştım tartıştım
  13. ‹kym maga bersa mendagar beraym kym maga bermassa mendagar berman›: kim maga bersä mend[ä] - agar berä[y]im kim maga bermäzsä mend[ä] - agar bermän kim bana verirse ben de ona veririm, kim bana vermezse bende ona vermem
  14. satum alurmȇ: satum 86 alurmen satın alırım 86 Satun olarak da okunabilir.
  15. satum adum: satum a[l]dum satın almak
  16. satum algil: satum algıl satın al
  17. satum almac: satum almak satın alma
  18. cuyarmȇ: küyärmen beklerim, sabrederim
  19. cuydum: küydüm bekledim, sabrettim
  20. cuygil: küygil bekle, sabret

Sayfa: 11B

  1. atlanurmȇ: atlanurmen atlanırım, ata binerim
  2. atlandum: atlandum atlandım, ata bindim
  3. atlan: atlan atlan, ata bin
  4. sondururmȇ: söndürürmen söndürürüm
  5. sondurdȗ: söndürdüm söndürdüm
  6. sondur: söndür söndür
  7. çigharmȇ: çıḫarmen çıkarım
  8. zigtum: çıḫtum çıktım
  9. zigchil: çıḫkıl çık
  10. tastin: taştın dış, dışarı
  11. zigarurmȇ: çıḫarurmen çıkarırım
  12. zigardun: çıḫardun ‣ çıḫardum çıkardım
  13. zigargil: çıḫargıl çıkar
  14. tanlasurmȇ: tanlaşurmen incelerim (Lat. examinare)
  15. tanlastin: tanlaştın ‣ tanlaştım inceledim
  16. tanlas: tanlaş incele
  17. coparurmen: koparurmen kurarım, inşa ederim (Lat. edificare)
  18. cobardun: kobardun ‣ kobardum kurdum, inşa ettim
  19. cobar: kobar kur, inşa et
  20. cobarmac: kobarmak inşa
  21. cutulurmȇ: kutulurmen kurtulurum
  22. cutuldum: kutuldum kurtuldum
  23. cutulgil: kutulgıl kurtul
  24. cutulmis: kutulmış kurtulmuş

Sayfa: 12A

  1. cutulmac: kutulmak kurtuluş
  2. bosanurmȇ: boşanurmen boşanırım, serbest kalırım
  3. bosandum: boşandum boşandım, serbest kaldım
  4. bosan: boşan serbest kal
  5. bosanmac: boşanmak serbest kalmak
  6. charg etarmȇ: ḫarc etärmen harcarım
  7. charg ettin: ḫarc ettin ‣ ḫarc ettim harcadım
  8. charg et: ḫarc et harca
  9. yayarmȇ: yayarmen yayarım
  10. yaydum: yaydum yaydım
  11. yaygil: yaygıl yay
  12. arinurmȇ: arınurmen arınırım
  13. arindum: arındum arındım
  14. aringil: arıngıl arın
  15. arȋmac: arınmak arınma
  16. arinmaga: arınmaga arınmaya, arınmak için
  17. congul izinda aiturme[.]: köngül içindä ayturme[n] gönül içinde > (bir şey üzerine) düşünüp taşınırım, bir şey için karar veririm
  18. congul izinda aytum: köngül içindä ayt[t]um (bir şey üzerine) düşünüp taşındım
  19. congul da ayt: köngüldä ayt (bir şey üzerine) düşünüp taşın
  20. congul izinda aitmac: köngül içindä aytmak (bir şey üzerine) düşünüp taşınma
  21. bacha ururmen: baḫa ururmen paha vururum, değer biçerim
  22. bacha urdun: baḫa urdun ‣ baḫa urdum paha vurdum, değer biçtim
  23. bacha ur: baḫa ur değer biç
  24. bacha: baḫa paha, değer

Sayfa: 12B

  1. tusaturmȇ: tüzätürmen düzeltirim
  2. tuxattum: tüzättüm düzelttim
  3. tuxat: tüzät düzelt
  4. tux: tüz düz, doğru
  5. tusacmis: tüzäkmiş ‣ tüzätmiş düzeltilmiş
  6. etarmȇ: etärmen yaparım, ederim
  7. etim: et[t]im yaptım, ettim
  8. etchil: etkil yap, et
  9. us: us 87 (?) gerçek, hakikat, olgu, vakıa (Lat. factum) 87 Ko. Wb. bu kelimeyi uz maddebaşı altında vermiş ve Latince ‘factum’un yanına bir soru işareti koymuştur.
  10. bolurmȇ: bolurmen olurum
  11. boldum: boldum oldum
  12. boldumedi: boldum - edi oldum idi
  13. berchiturmȇ ‹vel berketerm̄ ›: berkitürmen veya berk - etermen sağlamlaştırırım
  14. berchittun: berkittün ‣ berkittüm sağlamlaştırdım
  15. berchitchil: berkitkil sağlamlaştır
  16. berch: berk sağlam
  17. azturmȇ: aç - turmen açım

Sayfa: 13A

  1. aztim: açtım acıktım
  2. az bol: aç bol aç ol, acık
  3. az: aç
  4. ussurmȇ: üşşürmen üşürüm
  5. usidum: üşidüm üşüdüm
  6. saoc: savok soğuk
  7. egirurme ‹vel jirimen›: egirürme[n] veya i[y]irimen 88 ip eğiririm 88 Ko. Wb. bu kelimeyi yir- olarak okumuştur.
  8. egirdum ‹jirdim›: egirdüm, i[y]irdim ip eğirdim
  9. egirgil ‹jirgil›: egirgil, i[y]irgil ip eğir
  10. yp: ip ip
  11. chazarmȇ: kaçarmen kaçarım
  12. chaztum: kaçtum kaçtım
  13. chazchil: kaçḫıl kaç
  14. sindururmȇ: sındururmen kırarım
  15. sindurdum: sındurdum kırdım
  16. sindur: sındur kır
  17. sindurmac: sındurmak sındırmak, kırmak
  18. yangilurmȇ: yangılurmen yanılırım, hata ederim
  19. yangildum: yangıldum yanıldım, hata ettim
  20. yangilmac: yangılmak yanlış, hata
  21. ogrularmȇ ‹ogurlarm̄ ›: ogrularmen, ogurlarmen çalarım, hırsızlık yaparım
  22. ogrulardum: ogrulardum ‣ ogruladum çaldım, hırsızlık yaptım
  23. ogrula: ogrula çal, hırsızlık yap
  24. ogrulamac: ogrulamak hırsızlık

Sayfa: 13B

  1. zizac: çiçäk çiçek
  2. yemis: yemiş meyve
  3. buniat etarmȇ: bunyat etärmen kurarım, tesis ederim
  4. buniat etis: bunyat etiş ‣ ettüm kurdum, tesis ettim
  5. buniat echil: bunyat e[t]kil kur, tesis et
  6. buniat: bunyat temel, esas
  7. berchiturmȇ: berkitürmen berkitirim, sağlamlaştırırım
  8. berchittim: berkittim berkittim, sağlamlaştırdım
  9. berchit: berkit berkit, sağlamlaştır
  10. cun: kün 89 güç, kudret, kuvvet 89 Krş. KMT kün güç, kuvvet, kudret. Ko. Wb. kun okumuştur.
  11. rox ‹vel orozun›: roz veya orozun şans, talih (Far. bachat)
  12. maana vel turlij: maana veya türliy tür, tabiyat, yaradılış, nitelik (Lat. Forma)
  13. maana: maana tür, tabiyat, yaradılış, nitelik (Lat. modus)
  14. urmach: urmak kamçı, kırbaç
  15. tutum: tütün duman
  16. tesich: teşik delik, açıklık
  17. temir: temir demir
  18. ‹bollach›: bollaḫ kaynak
  19. ‹ochus›: öküz ‣ ögüz nehir, akıntı
  20. ogri: ogrı hırsız
  21. ‹kassirmen›: kaşşırmen sürterim
  22. ‹kassadim›: kaşşadım sürttüm

Sayfa: 14A

  1. souunurme ‹bieni[rmen]›: sövünürme[n], bi[y]eni[rmen] sevinirim
  2. souundum ‹biendi[m]›: sövündüm, bi[y]endim sevindim
  3. souungil: sövüngil sevin
  4. souunmac: sövünmäk sevinç
  5. ‹byenip biip schrekinv (? de)›: bi[y]enip sevinerek bi[y]ip 90 dans ederek 90 CC beyi- ~ biyi- < *böyi- < ET bödi- dans etmek
  6. casirmȇ: kaşırmen sürterim, kaşırım
  7. casidun: kaşıdun ‣ kaşıdum sürttüm, kaşıdım
  8. casigil: kaşıgıl sürt, kaşı
  9. yage: yagı kavga, savaş (Far. jank)
  10. tatarmȇ: tatarmen tadarım
  11. tattin: tattın ‣ tattım tattım
  12. tatchil: tatkıl tat
  13. tatmac: tatmak tat, lezzet

Sayfa: 14B

  1. agerlarmȇ: agırlarmen hürmet ederim (Lat. honorare)
  2. agerladun: agırladun ‣ agırladum hürmet ettim
  3. agerladum: agırladum ‣ agırla hürmet et
  4. ager: agır saygı, hürmet
  5. yuclarmȇ: yüklärmen yüklerim
  6. yucladun: yüklädün ‣ yüklädüm yükledim
  7. yucla: yüklä yükle
  8. yuc: yük yük
  9. yylarmȇ: yılarmen 91 koklarım 91 Yıla- [yı ̄la-] < *yıyla- < ET yıd+la-; krş. BM, TA yile- koklamak. Ko. Wb. bu kelimeyi ıyla- olarak okumuştur. Kendisinin burada bir y- düşmesi varsaydığını zannediyoruz: ıyla- < yıyla- < ET yıd+la-.
  10. jyladum: yıladum kokladım
  11. jylagil: yılagıl kokla
  12. jylamac: yılamak koku, koku duyusu
  13. mulcrarmȇ: mülkrärmen miras alırım
  14. mulcradȗ: mülkrädüm miras aldım
  15. mulcri: mülkri ‣ mülkrä (?) miras al
  16. mulclamac: mülklämäk ‣ mülkrämäk (?) miras

Sayfa: 15A

  1. mendabar: mendä-bar benimdir, bende var
  2. tegdj: tegdi sahiptim, benimdi (Lat. habuj)
  3. sagabolsȗ: saga - bolsun senindir, sana aittir (Lat. habeas)
  4. youaslic: yovaşlık alçakgönüllülük, tevazu
  5. ‹condurimȇ›: kondurımen misafir ederim, ağırlarım (Lat. hospito)
  6. baslarmȇ: başlarmen 92 92 Buraya yanlışlıkla oruç tutarmen yerine başlarmen yazılmıştır.
  7. ‹oruz tutarirmen tutȗ›: oruç tutarmen (tutırmen) oruç tutarım, [oruç] tut[t]um oruç tuttum
  8. ‹oruz tut›: oruç tut oruç tut
  9. ‹oruz›: oruç oruç
  10. baslarmȇ: başlarmen başlarım
  11. basladum: başladum başladım
  12. baslagil: başlagıl başla
  13. bas: baş baş, başlangıç, üst taraf
  14. anglarmȇ: anglarmen anlarım
  15. angladȗ: angladum anladım
  16. anglagil: anglagıl anla
  17. anglamac: anglamak akıl, zeka (Lat. intellectus)

Sayfa: 15B

  1. buiuramȇ: buyuramen emrederim, buyururum
  2. buiurdun: buyurdun ‣ buyurdum emrettim, buyurdum
  3. buiur: buyur emret
  4. yetarmȇ: yetärmen bağlarım, birleştiririm
  5. yettim: yettim bağladım, birleştirdim
  6. yetchil: yetkil bağla, birleştir
  7. cheyarmȇ: keyärmen giyerim
  8. cheydȗ: keydüm giydim
  9. cheygil: keygil giy
  10. ton vel oprac: ton veya oprak giysi, kıyafet
  11. opchalarmȇ: öpkälärmen kızarım, öfkelenirim
  12. opchaladun: öpkälädün ‣ öpkälädüm kızdım, öfkelendim
  13. opchala: öpkälä kız, öfkelen
  14. opcha: öpkä öfke
  15. yarig etarmȇ: yarıḫ etärmen aydınlatırım
  16. yrig: ırıḫ ‣ y[a]rıḫ ışık, aydınlık
  17. tartinurmȇ: tartınurmen hayal ederim, tasavvur ederim
  18. tartindum: tartındum hayal ettim, tasavvur ettim
  19. tartingil: tartıngıl hayal et, tasavvur et
  20. ixdarmȇ: izdärmen ararım
  21. ixdardin: izdärdin ‣ izdädim aradım
  22. ixdagil: izdägil ara
  23. ixdamac: izdämäk aramak

Sayfa: 16A

  1. sorarmȇ: sorarmen sorarım
  2. sordun: sordun ‣ sordum sordum
  3. sorgil: sorgıl sor
  4. yara etarmȇ: yara etärmen yaralarım
  5. yara ettin: yara ettin ‣ yara ettim yaraladım
  6. yara etchil: yara etkil yarala
  7. eliclarmȇ: eliklärmen alay ederim
  8. elicladum: eliklädüm alay ettim
  9. eliclagil: eliklägil alay et
  10. eliclamac: eliklämäk alay, istihza
  11. sisarmȇ: şişärmen şişerim
  12. sistin: şiştin ‣ şiştim şiştin
  13. sistchil: şiştkil şiş
  14. sismac: şişmäk şişme, şişkinlik
  15. yaturmȇ: yaturmen yatarım
  16. yattun: yattun ‣ yattum yattım
  17. yatchil: yatkıl yat ‹jargularmȇ
  18. tørulermȇ›: yargularmen, törülermen yargılarım, hüküm veririm ‹iarguladim
  19. tøruladim›: yarguladım, törülädim yargıladım, hüküm verdim

Sayfa: 16B

  1. ‹juuãmen›: yuvarmen yıkarım
  2. ‹juudun›: yuvdun ‣ yuvdum yıkadım, yudum
  3. ‹ju›: yu 93 yıka 93 Çekimli kök yuv-, emir kökü ise yu- olmalıdır.
  4. oynarmȇ: oynarmen oynarım
  5. oynardum: oynardum ‣ oynadum oynadım
  6. oynagil: oynagıl oyna
  7. oyn: o[y]ın oyun
  8. soslarmȇ: sözlärmen konuşurum
  9. sosladum: sözlädüm konuştum
  10. soslagil: sözlägil konuş
  11. soslamac: sözlämäk konuşma, sohbet

Sayfa: 17A

  1. giltradi: yıltradı (cıltradı?) şimşek çaktı
  2. giltãr: yıltrar (cıltrar?) şimşek çakar
  3. giltramac: yıltramak (cıltramak?) şimşek
  4. yarmȇ: ı[y]armen gönderdim, salıverdim
  5. yydun: ıydun ‣ ıydum gönderdim, salıverdim
  6. yygil: ıygıl gönder, salıver
  7. elzi: elçi elçi
  8. tururmȇ ‹vel calirmȇ›: tururmen veya kalırmen kalırım
  9. turdun ‹caldim›: turdun ‣ turdum kaldım, kaldım kaldım
  10. turgil ‹calgil›: turgıl, kalgıl kal
  11. yurt: yurt mesken
  12. alisurmȇ: alışurmen değiş tokuş ederim, takas ederim
  13. alistun: alıştun ‣ alıştum değiş tokuş ettim, takas ettim
  14. techsir: teksir değiş tokuş
  15. alsturmac: al[ı]şturmak değiş tokuş, takas

Sayfa: 17B

  1. olarmȇ: ölärmen ölürüm
  2. oldum: öldüm öldüm
  3. olum: ölüm ölüm
  4. tanglarmȇ: tanglarmen şaşarım, şaşırırım
  5. tangladȗ: tangladum şaşırdım
  6. caristururmȇ: karıştururmen karıştırırım
  7. bulgasturdun: bulgaşturdun ‣ bulgaşturdum karıştırdım
  8. caristur bulgastur: karıştur veya bulgaştur karıştır
  9. zaynarmȇ: çaynarmen çiğnerim, kemiririm
  10. zaynadun: çaynadun ‣ çaynadum çiğnedim
  11. zianagil: 94 çanagıl ‣ çaynagıl çiğne 94 Zainagil yerine bir yazım yanlışı olmalıdır.
  12. sachex: sakız sakız
  13. bisturumȇ: biştürümen olgunlaştırırım
  14. bisurtim: bişürtim olgunlaştırdım
  15. olzarmen: ölçärmen ölçerim
  16. olzttum: ölçttüm ‣ ölçtüm ölçtüm
  17. olzchil: ölçkil ölç
  18. olza: ölçä ölçü, ölçek
  19. batarmȇ: batarmen batarım
  20. battim: battım battım
  21. jilek: yilek ‣ yilik ilik

Sayfa: 18A

  1. tislarmȇ: tişlärmen ısırırım
  2. tisladun: tişlädün ‣ tişlädüm ısırdın
  3. tisla: tişlä ısır
  4. tislamac: tişlämäk ısırık
  5. ‹ongarmȇ valwit›: ongarmen (sararıp) solarım
  6. ‹ondim›: ondım ‣ ongdım (sararıp) soldum
  7. ottalarmȇ: ottalarmen iyileştiririm, tedavi ederim
  8. ottaladum: ottaladum iyileştirdim, tedavi ettim
  9. ottala: ottala iyileştir, tedavi et
  10. ot: ot em, ilaç
  11. eygirac etarmȇ: eygiräk etärmen daha iyi duruma getiririm
  12. eygirac ettim: eygiräk ettim daha iyi duruma getirdim
  13. eygirac et: eygiräk et daha iyi duruma getir
  14. tergirman ‹tãtarm›: tergirmän ‣ tegirmän tartarm[en] değirmeni döndürürüm
  15. tegirmȃ ‹tartim›: tegirmän tart[t]ım değirmeni döndürdüm
  16. tegirmȃ ‹tart›: tegirmän tart değirmeni döndür
  17. tegirmȃ: tegirmän değirmen
  18. tegirmȃzi: tegirmänçi değirmenci
  19. tepraturmȇ: teprätürmen hareket ettiririm
  20. teprattin: teprättin ‣ teprättim hareket ettirdim
  21. tepratchil: teprätkil hareket ettir
  22. tepratmac: teprätmäk hareket
  23. corgusurmȇ: körgüzürmen gösteririm
  24. corguxdun: körgüzdün ‣ körgüzdüm gösterdim
  25. corguxgil: körgüzgil göster
  26. corguxmac: körgüzmäk gösterme, işaret etme
  27. otunzcha berumȇ: ötünçkä berümen ödünç veririm
  28. otunzcha berdȗ: ötünçkä berdün ‣ berdüm ödünç verdim
  29. otunzcha ber: ötünçkä ber ödünç ver
  30. otȗz: ötünç ödünç
  31. ‹tagz›: tagıç (?) dağ
  32. ‹tagellar›: tagıllar ‣ taglar dağlar, sıra dağ
  33. ‹ianirmȇ ich drowe›: yanırmen tehdit ederim
  34. ‹ianadim›: yanadım tehdit ettim

Sayfa: 18B

  1. tengisda yururmȇ: tengizdä yürürmen yelkenliyle denizde giderim
  2. tengisda yurdum: tengizdä yürdüm yelkenliyle denizde gittim
  3. tengisda yurugil: tengizdä yürügil yelkenliyle denizde git
  4. tengisda yurugan: tengizdä yürügän gemici, denizci
  5. tilaman: tilämän istemiyorum (Lat. nolo)
  6. tilamadum: tilämädüm istemedim
  7. ‹tillemagil›: tillemägil isteme
  8. habar: habar haber
  9. aser: aşır düğün
  10. bestlarmȇ: bestlärmen beslerim
  11. ‹senig søsini bestlermȇ nȏ curo vba tua›: sening sözini bestlermen senin sözüne değer veriyorum
  12. bestladun: bestlädün ‣ bestlädüm besledin
  13. bestlagil: bestlägil besle
  14. bestlamac: bestlämäk gıda, besin
  15. bogulurmen | ‹bugulurmȇ›: bogulurmen, bugulurmen (suda) boğulurum
  16. boguldum: boguldum (suda) boğuldum
  17. bogulmac: bogulmak boğulma
  18. tanarmȇ: tanarmen inkar ederim
  19. tandum: tandum inkar ettim
  20. tangil: tangıl inkar et
  21. sanarmȇ: sanarmen sayarım
  22. sanadum: sanadum saydım
  23. sanagil: sanagıl say
  24. san: san sayı
  25. yuxarmȇ: yüzärmen yüzerim
  26. yuxardum: yüzärdüm ‣ yüzdüm yüzdüm
  27. yuxgil: yüzgil yüz
  28. yxganchisi: y[ü]zgän - kişi yüzücü

Sayfa: 19A

  1. ‹tuarmȇ›: tu[v]armen doğarım
  2. togarmen: togarmen doğarım
  3. togdum: togdum doğdum
  4. toggil: toggıl doğ
  5. togmac: togmak doğum, doğma
  6. tougam: tovgam ‣ tovgan doğan, doğmuş olan
  7. kar yagar: kar yagar kar yağar
  8. kar yagdi: kar yagdı kar yağdı
  9. kar: kar kar
  10. burzac: burçak dolu (Far. toolu)
  11. atagirmȇ: at - [t]aḫırmen isim veririm
  12. atagdim: at - [t]aḫdım isim verdim
  13. attagil: attagıl ‣ at - taḫ[k]ıl isim ver
  14. at: at ad, isim
  15. xian etarmȇ: zi[y]an etärmen zarar veririm
  16. xian ettin ‹izan et›: zi[y]an ettin ‣ ettim, izan et[tim] zarar verdim
  17. xian etchil: zi[y]an etkil zarar ver

Sayfa: 19B

  1. jarastururmȇ: yaraştururmen düzenlerim, tertip ederim
  2. jarastirdȗ: yaraştırdum düzenledim, tertip ettim
  3. jarastur: yaraştur düzenle, tertip et
  4. jarasturmac: yaraşturmak düzen, tertib
  5. unuturmȇ: unuturmen unuturum
  6. unuttum: unuttum unuttum
  7. unutchil: unutkıl unut
  8. unutmac: unutmak unutmak, unutkanlık
  9. unutcham: unutkam ‣ unutkan unutan, unutkan
  10. yolugurmȇ: yoluḫurmen karşılaşırım
  11. yolugttun: yoluḫttun ‣ yoluḫtum karşılaştım
  12. yolugchil: yoluḫkıl karşılaş
  13. corgusurmȇ: körgüzürmen gösteririm, işaret ederim
  14. corgxdum: körg[ü]zdüm gösterdim, işaret ettim
  15. corgux: körgüz göster, işaret et
  16. oparmȇ: öpärmen öperim
  17. optum: öptüm öptüm
  18. opchil: öpkil öp
  19. opmac: öpmäk öpücük

Sayfa: 20A

    mecunem (Far.)
  1. octundum: öktündüm gücendirdim, rencide ettim
  2. octunguil: öktüngüil ‣ öktüngil gücendir, rencide et
  3. cotunmac: kötünmäk ‣ öktünmäk hakaret, tahkir
  4. ‹sijermen›: siyermen işerim
  5. ‹sijdum›: siydüm işedim
  6. ‹sijgil›: siygil işe
  7. ‹szi›: szi ‣ si 95 sidik, idrar 95 Ko. Wb. bu kelimeyi siy olarak okuyor. Kelime, ET sig idrar kelimesinin gelmektedir.
  8. cherac tur: keräk tur gereklidir
  9. cherac edi: keräk edi gerekliydi
  10. ys: iş (Lat. opus)

Sayfa: 20B

  1. kuzun ietar: küçün ‣ küçüm yetär gücüm yeter, muktedirim (Lat. possum)
  2. kuzun ietti: küçün ‣ küçüm yetti gücüm yetti, muktedirdim (Lat. possuj)
  3. kuzun: küçün ‣ küçüm yapabilme, gücü yetme, muktedir olma
  4. colarmȇ: kolarmen rica ederim, isterim
  5. coldum: koldum rica ettim, istedim
  6. colgil: kolgıl rica et, iste
  7. colmac: kolmak rica
  8. anuclarmȇ: anuklarmen hazırlarım
  9. anucladum: anukladum hazırladım
  10. anuclagil: anuklagıl hazırla
  11. anuclamac: anuklamak hazırlık
  12. elturmem: eltürmem ‣ eltürmen taşıyıp götürürüm
  13. eltum: elt[t]üm taşıyıp götürdüm
  14. limen: limen liman (Far. limanj)
  15. asarmen ‹vel ylermen›: asarmen veya ilermen asılırım, sarkarım
  16. astum ‹ildim›: astum, ildim asıldım, sarktım (Far. asstu)
  17. aschil ‹ilgil›: askıl, ilgil asıl, sark (Far. aschil)

Sayfa: 21A

  1. yglarmen: ıglarmen ağlarım
  2. ygladum: ıgladum ağladım
  3. yglagil: ıglagıl ağla
  4. yglamac: ıglamak ağlama
  5. yarasurmȇ: yaraşurmen hoşa giderim, beğenilirim
  6. yarastin: yaraştın ‣ yaraştım hoşa gittim, beğenildim
  7. yarasmis: yaraşmış iyilik, lütuf, hatır 96 (Lat. placitun) 96 Yaraşmış’ın sıfat olması beklenirdi. Belki de Lat. placitun ‣ placitus hoşa giden olmalıdır.
  8. sasirmȇ: sasırmen çürürüm
  9. sasidum: sasıdum çürüdüm
  10. buyurumȇ: buyurumen emrederim (Lat. praecipere)
  11. buyurdun: buyurdun ‣ buyurdum emrettim
  12. buyurgil: buyurgıl emret
  13. buyuruc: buyuruk emir, talimat
  14. yamgur yagar: yamgur yagar yağmur yağar
  15. yamgur yagdi: yamgur yagdı yağmur yağdı
  16. yamgur: yamgur yağmur
  17. as berumen: aş berümen beslerim, yemek veririm
  18. as berdum: aş berdüm besledim, yemek verdim
  19. bestla: bestlä besle, yemek ver
  20. sanzarmȇ: sançarmen saplarım
  21. sanztim: sançtım sapladım
  22. sanzchil: sançkıl sapla
  23. sanzmac: sançmak saplama, delme

Sayfa: 21B

  1. sagenurmȇ: sagınurmen düşünürüm, zannederim, kastederim, inanırım (Lat. putare)
  2. sangedum: sangı[n]dum ‣ sagındum düşündüm, zannettim, inandım
  3. sangengil: sangıngıl ‣ sagıngıl düşün, zannet, inan
  4. sagenmac: sagınmak düşünme, düşünce, fikir
  5. pesmȃ bolurmȇ: peşman bolurmen pişman olurum
  6. pesmȃ boldum: peşman boldum pişman oldum
  7. pesmȃ: peşman pişman
  8. pesmȃ bogil: peşman bo[l]gıl pişman ol
  9. tarac ticarmȇ: täräk tikärmen ağaç dikerim
  10. terac tictim: teräk tiktim ağaç diktim
  11. terac tich: teräk tik ağaç dik
  12. terac tichmac: teräk tikmäk ağaç dikme
  13. chochumt ̃: köküm - tur dahilim, aidim (Lat. ptineo, Far. ches em)
  14. ururmȇ: ururmen vururum
  15. urdum: urdum vurdum
  16. ur: ur vur
  17. tanuc luc berumȇ: tanukluk berümen tanıklık ederim
  18. chemisurmȇ: kemişürmen (kenara) atarım
  19. chemistin: kemiştin ‣ kemiştim (kenara) attım
  20. chemischil: kemişkil (kenara) at

Sayfa: 22A

  1. ‹jaxoc›: yazok günah
  2. ‹elelic›: elelik ‣ ellik barış
  3. ‹jon›: yon 97 saç 97 Ko. Wb. bu kelimeyi yun olarak okumuştur fakat krş. Kzk. jon saç.
  4. chorcharmȇ: korkarmen korkarım
  5. chortun: kor[k]tun ‣ kor[k]tum korktum
  6. chor chil: kor[k]kıl kork
  7. chormac: kor[k]mak korku
  8. charau: karav mükafat, ödül
  9. baclurarmen: baklurarmen ‣ baluklarmen balık tutarım
  10. balucladȗ: balukladum balık tuttum
  11. balucra: balukla balık tut
  12. baluc: baluk balık
  13. coyarmȇ: koyarmen koyarım
  14. coydum: koydum koydum
  15. coygil: koygıl koy
  16. bulczi: bulkçı 98 ‣ balukçı balıkçı 98 Gabain, bu kelimeyi bolqčı okumakta ve *bolukçı ( < balukçı) şeklinden geliştiğini düşünmektedir. Bizce bu kelime yalnızca bir yazım yanlışıdır.
  17. ‹jarle›: yarlı fakir, muhtaç
  18. ‹iarlelik›: yarlılık fakirlik
  19. ‹bitirrimȇ›: bitirrimen bitiririm, tamamlarım
  20. ‹bitirdim›: bitirdim bitirdim, tamamladım
  21. ‹bitirmak volbrengūge›: bitirmäk tamamlama, sonuçlandırma, nihayete erdirme

Sayfa: 22B

  1. ‹tinglarmen›: tınglarmen dinlenirim
  2. ‹tingladun›: tıngladun ‣ tıngladum dinlendim
  3. ‹tingla›: tıngla dinlen
  4. tinglamac: tınglamak dinlenme, istirahat, sükunet, sessizlik, huzur
  5. ‹ysdermen›: isdermen ararım, araştırırım, incelerim, sorarım
  6. yxdarmȇ: izdärmen ararım, araştırırım, incelerim (Lat. quaerere)
  7. yxdadum ‹ysdedum›: izdädüm, isdedüm aradım, araştırdım, inceledim
  8. yxdagil ‹ysdegil›: izdägil, isdegil ara, araştır, incele
  9. yxdamac ‹ysdemek›: izdämäk, isdemek arama, inceleme, araştırma, sorgu
  10. daaue ‹daw›: daavı ~ daave, daw arama, inceleme, araştırma, sorgu
  11. tafs etarmȇ: tafş etärmen vazgeçerim, bırakırım (Lat. quito)
  12. tafs etum: tafş et[t]üm vazgeçtim, bıraktım
  13. tafs et chil: tafş etkil vazgeç, bırak
  14. tafs etmac: tafş etmäk vazgeçme, bırakma

Sayfa: 23A

  1. chaytarumȇ: kaytarumen geri veririm
  2. chaytardun: kaytardun ‣ kaytardum geri verdim
  3. chaytargil: kaytargıl geri ver
  4. yularmen: yularmen çözerim, alırım, kurtarırım
  5. yuldum: yuldum çözdüm, aldım, kurtardım
  6. yulgil: yulgıl çöz, al, kurtar
  7. yulmac: yulmak kurtuluş
  8. coyarmȇ: koyarmen bırakırım
  9. coydun: koydun ‣ koydum bıraktım
  10. coygil: koygıl bırak
  11. coigan: koygan koyan, bırakan
  12. bexarmȇ: bezärmen vazgeçerim, bezerim
  13. bexdum: bezdüm vazgeçtim, bezdim
  14. bexgil: bezgil vazgeç
  15. carau berumȇ: karav berümen ödüllendiririm, mükafatlandırırım
  16. carau berdum: karav berdüm ödüllendirdim, mükafatlandırdım
  17. carau bergil: karav bergil ödüllendir, mükafatlandır
  18. carauxȋ bermac: karavsını bermäk ödüllendirme, mükafatlandırma
  19. yulurmen: yülürmen tıraş ederim
  20. yuludum: yülüdüm tıraş ettim
  21. yulugil: yülügil tıraş et
  22. yuluguz: yülügüç ustura

Sayfa: 23B

  1. cayra alurmȇ: ka[y]ıra alurmen geri alırım
  2. ceyiri aldum: keyiri ‣ kayırı aldum geri aldım
  3. ceyri algil: ke[y]iri ‣ kayırı algıl geri al
  4. ceyri almac: ke[y]iri ‣ kayırı almak geri alma
  5. chendima tutarmȇ: kendimä tutarmen geri dururum, kendimi tutarım
  6. chendima tutȗ: kendimä tut[t]um geri durdum, kendimi tuttum
  7. chendima tutchil: kendimä tutkıl geri dur, kendini tut
  8. chondarumȇ: köndärümen düz hale getiririm, düzeltirim
  9. chondardum: köndärdüm düzelttim
  10. chondargil: köndärgil düzelt
  11. choiuj: köyüy ‣ könü düz, doğru
  12. baskac: baskak yönetici, vali
  13. chetarmȇ: ketärmen uzaklaşırım, giderim
  14. chetum: ket[t]üm uzaklaştım, gittim
  15. chetchil: ketkil uzaklaş, git
  16. cheri caytarmȇ: keri kaytarmen geri gelirim, geri döndüm
  17. cheri caytum: keri kayt[t]um geri geldim, geri döndüm
  18. tirildurmen: tirildürmen ‣ tirilürmen ölümden dirilirim
  19. tirildum: tirildüm ölümden dirildim
  20. tirilgil: tirilgil ölümden diril
  21. tirilmac: tirilmäk (ölümden) diriliş

Sayfa: 24A

  1. upsunurmen: üpsünürmen hatırlarım, anımsarım
  2. upsundum: üpsündüm hatırladım, anımsadım
  3. upsȗgil: üpsüngil hatırla, anmsa
  4. chularmȇ: külärmen gülerim
  5. chuldum: küldüm güldüm
  6. chulgil: külgil gül
  7. chultchum: kültküm ‣ kültkün gülümseme, kahkaha
  8. amanat berumȇ: amanat berümen emanet ederim
  9. amanat berdun: amanat berdün ‣ berdüm emanet ettim
  10. amanat ber: amanat ber emanet et
  11. amanat: amanat emanet
  12. ‹u̸u̸csunurmen›: üüksünürmen hatırlarım
  13. ‹uucsundum›: üüksündüm hatırladım
  14. kayturmȇ: kayturmen geri dönerim
  15. kaytum: kayt[t]um geri döndüm
  16. kaytchil: kaytkıl geri dön
  17. kalurmen: kalurmen kalırım, geriye kalırım, artarım
  18. kaldum: kaldum kaldım, arttım
  19. kalgil: kalgıl kal, art

Sayfa: 24B

  1. ald̤urmen: alurmen alırım
  2. aldum: aldum aldım
  3. algil: algıl al
  4. yargu yarmac: yargu yarmak hüküm sürme, yönetme (Lat. regimentum)
  5. uyanurmȇ: uyanurmen uyanırım
  6. uyandun: uyandun ‣ uyandum uyandım
  7. uyangil: uyangıl uyan
  8. joap berurmȇ: co[v]ap berürmen cevap veririm
  9. joap berdun: co[v]ap berdün ‣ berdüm cevap verdim
  10. joap bergil: co[v]ap bergil cevap ver
  11. joap: co[v]ap cevap
  12. bagarmȇ: baḫarmen bakarım
  13. bagtin: baḫtın ‣ baḫtım baktım
  14. baghchil: baḫkıl bak
  15. yalbarurmem: yalbarurmem ‣ yalbarurmen rica ederim
  16. yalbardun: yalbardun ‣ yalbardum rica ettim
  17. yalbargil: yalbargıl rica et
  18. yalbarmac: yalbarmak rica, istek
  19. tutuprurmem: tutuprurmem ‣ tutupturmen yönlendiririm, yönetirim
  20. tutupturdun: tutupturdun ‣ tutupturdum yönlendirdim, yönettim
  21. tutupturgil: tutupturgıl yönlendir, yönet
  22. yargu yarmal: yargu yarmal ‣ yargu yarmak hüküm sürme, yönetme
  23. ‹iamarmen›: yamarmen yamarım
  24. ‹iamadim›: yamadım yamadım

Sayfa: 25A

  1. bilurmȇ: bilürmen bilirim, anlarım
  2. bildun: bildün ‣ bildüm anladım
  3. ‹bilgil›: bilgil bil, anla
  4. ux: us akıl, us
  5. achel: akıl akıl
  6. barmȇ: barmen varım
  7. bardun: bardun ‣ bardum var idim
  8. bol: bol ol
  9. ghac teyrumȇ: ḫak te[y]irümen öderim
  10. ghac teyrmac: ḫak te[y]irmäk ödeme
  11. nisan larmȇ: nişanlarmen işaretlerim
  12. nisan ladin: nişanladın ‣ nişanladım işaretledim
  13. nisan lagil: nişanlagıl işaretle
  14. nisan: nişan işaret, alamet, gösterge
  15. moghor larmȇ: moḫorlarmen mühürlerim
  16. moghor ladun: moḫorladun ‣ moḫorladum mühürledim
  17. moghor la: moḫorla mühürle
  18. moghor: moḫor mühür

Sayfa: 25B

  1. çalarmen: çalarmen ses veririm, tınlarım, çınlarım; çalarım
  2. çaldun: çaldun ‣ çaldum ses verdim, çaldım
  3. çalgil: çalgıl ses ver, çal
  4. un vel sax: ün veya sas 99 ~ säs 100 ses, seda 99 Krş. Hal. sas ~ säs ses. 100 Ko. Wb. bu kelimeyi saz ( < Far.) olarak okumuştur.
  5. tus corarmȇ: tüş körärmen rüya görürüm, düş görürüm
  6. tus corgil: tüş körgil ‣ kördüm rüya gördüm, düş gördüm
  7. tus corgil: tüş körgil rüya gör, düş gör
  8. tus: tüş rüya, düş
  9. olturumen: olturumen otururum
  10. olturdun: olturdun ‣ olturdum oturdum
  11. oltur: oltur otur
  12. olturguz: olturguç tabure
  13. artarmȇ: artarmen geçerim, aşarım; üstün gelirim (Lat. superare)
  14. artin: art[t]ın ‣ art[t]ım geçtim, aştım
  15. artchil: artkıl geç, aş
  16. artmac: artmak fazla, gereğinden fazla, gereksiz, fuzuli
  17. saø̣̈k̤arzmȇ: saarçmen ‣ saçarmen (tohum) ekerim
  18. saçztun: saçtum tohum ektim
  19. sazchil: saçkıl tohum ek
  20. ourluc: urluk ~ ö[v]ürlük 101 tohum 101 CC övürlük < *ügür+lük < DLT ügür darı, ET üyür darı.
  21. yaxarmȇ vel çixarmen: yazarmen veya çizärmen yazmak
  22. çisdum: çizdüm çizdim
  23. çisgil: çizgil çiz
  24. çismac: çizmäk çizim (Lat. scriba)
  25. betichzi vel l[…]: betikçi veya l[…] yazıcı, katip (Lat. scriptura) 102 102 Lat. scriba ve scriptura kelimelerinin Kumanca karşılıkları ters verilmiştir.

Sayfa: 26A

  1. tupcurumȇ: tüpkürümen tükürürüm
  2. tupcurdȗ: tüpkürdüm tükürdüm
  3. tupcurgil: tüpkürgil tükür
  4. tupcurmac: tüpkürmäk tükürük
  5. tatarmȇ: tatarmen tadarım, tadına bakarım
  6. tattin: tattın ‣ tattım tattım, tadına baktım
  7. tatchil: tatkıl tat, tadına bak
  8. sonsarmȇ: sonsarmen ‣ susarmen susarım
  9. sousadun: susadun ‣ susadum susadım
  10. sousamac: susamak susamak
  11. sousagan: susagan susayan, susamış
  12. artinça yururmȇ: artınça yürürmen ardından giderim, takip ederim
  13. artinça yurudum: artınça yürüdüm ardından gittim, takip ettim
  14. artinça yurugil: artınça yürügil ardından git, takip et
  15. toxarmȇ: tözärmȇ sabır ve tahammül gösteririm, dayanırım, katlanırım
  16. toxdum: tözdüm sabır ve tahammül gösterdim, dayandım, katlandım
  17. toxgil: tözgil sabır ve tahammül göster, dayan, katlan
  18. sexarmȇ: sezärmen sezerim
  19. sexdin: sezdin ‣ sezdim sezdim
  20. sesmac: sezmäk his, duyu, sezi
  21. chexarmȇ: kısarmen sıkıştırırım (Lat. stringere)
  22. chestum: kıstum sıkıştırdım
  23. cheschil: kıskıl sıkıştır

Sayfa: 26B

  1. ayrumen: a[y]ırumen ayırırım
  2. ayrdun: a[y]ırdun ‣ ayırdum ayırdım
  3. ayrgil: a[y]ırgıl ayır
  4. silcarmȇ: silkärmen silkerim, silkelerim
  5. silctum: silktüm silktim, silkeledim
  6. silcchil: silkkil silk, silkele
  7. sixgirurmȇ: sızgırurmen tıslarım, cızırdarım, cazırdarım
  8. sixgirdȗ: sızgırdum tısladım, cızırdadım, cazırdadım
  9. sixgirgil: sızgırgıl tısla, cızırda, cazırda
  10. sixgurma: sızgurma cazırtı, cızırtı
  11. toxarmȇ: tözärmen ıstırap çekerim, acı çekerim
  12. toxdun: tözdün ‣ tözdüm ıstırap çektim, acı çektim
  13. toxgil: tözgil ıstırap çek, acı çek
  14. toxmac: tözmäk ıstırap, acı
  15. secharmȇ: sıkarmen sıkarım, bastırırım
  16. sechtun: sıktun ‣ sıktum sıktım,bastırdım
  17. sechil: sık[k]ıl sık, bastır
  18. turãrmȇ: turarmen ayağa kalkarım, doğrulurum
  19. turdun choptȗ: turdun ‣ turdum veya koptum ayağa kalktım, doğruldum
  20. turgil chopchil: turgıl veya kopkıl ayağa kalk, doğrul
  21. oscarmȇ: oşkarmen benzerim
  22. oscadim: oşkadım benzedim
  23. oscar vel benxar: oşkar veya benzär benzer, benzeri
  24. salam berumȇ: salam berümen selam veririm, selamlarım
  25. salam berdun: salam berdün ‣ salam berdüm selam verdim, selamladım
  26. salam bergil: salam bergil selam ver
  27. salam: salam selam

Sayfa: 27A

  1. turumȇ: turumen ayakta dururum
  2. turdun: turdun ‣ turdum ayakta durdum
  3. tur: tur ayakta dur
  4. tus larmen: tuzlarmen tuzlarım
  5. tus ladum: tuzladum tuzladım
  6. tus lagil: tuzlagıl tuzla
  7. tus: tuz tuz
  8. chulluc etarmȇ: kulluk etärmen hizmet ederim
  9. chulluc etim: kulluk et[t]im hizmet ettim
  10. chulluc etchil: kulluk etkil hizmet et
  11. sechirumȇ: sekirümen sekerim, sıçrarım, atlarım
  12. sechirdun: sekirdün ‣ sekirdüm sektim, sıçradım, atladım
  13. sechirgil: sekirgil sek, sıçra, atla
  14. sechirmac vel sozim: sekirmäk veya soçım 103 sekmek, sıçrama, atlama 103 krş. DLT suçı- (at) şaha kalkmak, ĐH sucu- ( < suçu-) sıçramak, tepinmek; BV suçu- sıçramak, tepinmek; MG suçu- sıçramak, tepinmek.
  15. chomarmȇ: kömärmen gömerim
  16. chomdun: kömdün ‣ kömdüm gömdüm
  17. chongil: köngil ‣ kömgil göm

Sayfa: 27B

  1. teyarme: teyärme[n] değerim, dokunurum (Lat. tangere)
  2. teydun: teydün ‣ teydüm değdim, dokundum
  3. teygil vel tutchil: teygil veya tutkıl değ, dokun
  4. tartarmȇ: tartarmen tartarım, çekerim
  5. tartum: tart[t]um tarttım, çektim
  6. tartchil: tartkıl tart, çek
  7. boyarmȇ: boyarmen boyarım
  8. boyadum: boyadum boyadım
  9. boyagil: boyagıl boya
  10. boyazi: boyaçı boyacı
  11. boya vel rang: boya veya rang boya, renk
  12. titrarmȇ: titrärmen titrerim, sallanırım
  13. titã dum: titrädüm titredim, sallandım
  14. titra: titrä titre, sallan, sarsıl
  15. titramac: titrämäk titreme, sallantı, sarsıntı
  16. yer titramachi: yer titrämäki sarsıntı, deprem
  17. chatisturumȇ: katışturumen şarabı karıştırırım
  18. chatisturdȗ: katışturdum şarabı karıştırdım
  19. chatistur: katıştur şarabı karıştır
  20. chatisturmac: katışturmak şarabı karıştırmak
  21. chezarmȇ: keçärmen (karşı tarafa) geçerim

Sayfa: 28A

  1. cheztun: keçtün ‣ keçtüm keçtim
  2. chezchil: keçkil keç
  3. chocrar: kökrär gök gürler, şimşek çakarım
  4. chocradi: kökrädi gök gürledi, şimşek çaktı
  5. chocramac: kökrämäk gök gürlemesi, şimşek çakması
  6. ‹tim boldi›: tım ‣ tın 104 boldı sakinleşti, sessizleşti 104 Krş. KMT tın rahat, sükunet, huzur.
  7. ‹chorchusus›: korkusuz korkusuz
  8. tec turumȇ: tek turumen susarım, sessiz dururum
  9. tec turdun: tek turdun ‣ tek turdum sustum, sessiz durdum
  10. tec turgil: tek turgıl sus, sessiz dur
  11. burarmȇ: burarmen çeviririm, burarım
  12. burdun: burdun ‣ burdum çevirdim, burdum
  13. ‹burgil›: burgıl çevir, bur
  14. tanucluc berumȇ: tanukluk berümen tanıklık ederim
  15. tanucluc berdun: tanukluk berdüm tanıklık ettim
  16. tanucluc bergil: tanukluk bergil tanıklık et
  17. tanuc: tanuk tanık
  18. oscurumȇ: öskürümen öksürürüm
  19. oscurdun: öskürdün ‣ öskürdüm öksürdüm
  20. oscurmac: öskürmäk öksürük

Sayfa: 28B

  1. satarmȇ: satarmen satarım
  2. satin: sat[t]ın ‣ sat[t]ım sattım
  3. satchil: satkıl sat
  4. satuc vel satmac: satuk veya satmak satma, satış
  5. tilarmȇ: tilärmen isterim
  6. tiladum: tilädüm istedim
  7. tilagil: tilägil iste
  8. tilamac: tilämäk istek, dilek
  9. barumȇ: barumen giderim
  10. bardun: bardun ‣ bardum gittim
  11. bargil: bargıl git
  12. yol: yol yol
  13. safar: safar yolculuğa dahil olan, yolculuk
  14. chorarmȇ: körärmen görürüm
  15. chordun: kördün ‣ kördüm gördüm
  16. chorgil: körgil gör
  17. chormac: körmäk görme, görmek
  18. yengrmȇ: yeng[ä]rmen yenerim, galip gelirim
  19. yȇgdun: yengdün ‣ yengdüm yendim, galip geldim
  20. yengil: yeng[g]il yen, galip gel
  21. yengmac: yengmäk zafer, galibiyet
  22. yengilmac: yengilmäk yenilmek, mağlup olmak

Sayfa: 29A

  1. uzcarmȇ: uçkarmen ‣ uçarmen yüksekte uçarım
  2. uztum: uçtum uçtum
  3. uzchil: uçkıl
  4. çipziclar: çıpçıklar kuş(lar)
  5. undarmȇ: ündärmen seslenirim
  6. undadum: ündädüm seslendim
  7. undagil: ündägil seslen
  8. un: ün ses, seda
  9. tora oscarmȇ: törä oşkarmen (bir şeyi) adet haline getiririm, (bir şeye) alışırım
  10. tora tuttun: törä tuttun ‣ tuttum alışkanlık veya adet haline getirdim
  11. tora ocsat: törä okşat alışkanlık veya adet haline getir
  12. ‹bos›: boş boş
  13. ‹ṳ̈v›: uv 105 av 105 Krş. KMT uv av.
  14. ‹cusarmen›: kusarmen kusarım
  15. ‹custim›: kustım kustum
  16. chelurmȇ: kelürmen gelirim
  17. cheldȗ: keldüm geldim
  18. chelgali: kelgäli ‣ kelgän gelen (Lat. venȋco, Far. anmadam)
  19. ugialurmȇ ‹vel imenirmȇ›: uyalurmen veya imenirmen 106 ürkerim, korkarım, çekinirim 106 Krş. KMT iymen- utanmak, çekinmek.
  20. ugialdim ‹vel imȇdim›: uyaldum veya imendim ürktüm, korktum, çekindim
  21. ulgagil: ulyagıl ‣ uyalgıl ürk, kork, çekin
  22. ugat: uyat çekingenlik, korku, ürkeklik

Sayfa: 29B

  1. uyag turumȇ: uyaḫ turumen uyanık kalırım, uyanık dururum
  2. uyag turdum: uyaḫ turdum uyanık kaldım, uyanık durdum
  3. uyag tur vel co[r..]: uyaḫ tur veya ko[r..] uyanık kal, uyanık dur
  4. çourumȇ: çö[v]ürümen çeviririm, döndürürüm
  5. çouurdum: çövürdüm çevirdim, döndürdüm
  6. çourgil: çö[v]ürgil çevir, döndür
  7. çourmac vel teyrm[…]: çö[v]ürmäk veya te[y]irm[äk] 107 döndürmek, çevirmek 107 Bkz. (53), DRIMBA, 25 bu kelimeyi teşhis etmiştir. Ko. Wb.’in sözlüğünde bulunmayan bu kelime, Alman kısmında gösterdiği töwür- fiilinin eskicil bir halidir.
  8. teyarmȇ: teyärmen değerindeyim, değerim
  9. teydun: teydün ‣ teydüm değerindeydim, değerdim
  10. teyar: teyär değerindedir, değer
  11. tegmac: tegmäk değer, fiyat
  12. corunurmȇ: körünürmen görünürüm
  13. corundun: köründün ‣ köründüm göründüm
  14. maga corunur: maga körünür bana görünür
  15. cormac: körmäk görme duyusu, görme yetisi
  16. surtarmȇ: sürtärmen sürerim, merhem sürerim (Lat. ungere)
  17. surtum: sürt[t]üm (merhem) sürdüm
  18. surtchil: sürtkil (merhem) sür
  19. tirilurmȇ: tirilürmen yaşarım, hayattayım
  20. tiyrildun: tiyrildün ‣ tirildüm yaşadım, hayattaydım
  21. tiri ̱gil: tirigil yaşa, hayatta ol
  22. tirilmac: tirilmäk yaşam, hayat, canlılık
  23. cherti: kerti gerçek, doğru

Sayfa: 30A

  1. da: +da yanında, yakınında (Bulunma Durum Eki)
  2. en borȗ vel ylgaĩ: en borun veya ilgäri önde, önden
  3. idan: ıdan 108 ‣ +dan +dAn (Ayrılma Durum Eki) 108 Kelimenin başında ‘i’ harfine benzeyen bir karakter görülmektedir.
  4. catinda: katında huzurunda
  5. yractim: ıraktım ‣ ıraktın uzak, uzakta (Far. açdour, Lat. alonge)
  6. azi turlu: açı türlü acı (Lat. amare)
  7. dagen vel anus: dagın ~ daḫın veya anuz şimdiye kadar, henüz
  8. alay bolmassa: alay bolmazsa öyle değilse
  9. birardæ: birärdä bir kez, bir defa; günün birinde; bir zamanlar
  10. anzagina vel monzagin: ançagına ~ ançaḫına veya monçagın[a] ~ monçaḫın[a] biraz, birazcık
  11. emdidan ari: emdidän arı şimdiden itibaren (Lat. admodo, Far. aç inpes)
  12. terclap: terkläp yakın zamanda, biraz sonra, hemen
  13. yacsi chele vel eygi: yakşı kılı veya eygi iyi, iyi yaradılışlı ghes hess
  14. congul bila: heşş köngül bilä iyi kalpli, müşfik, sevecen, yardımsever (Lat. benigne)
  15. terc: terk hızlı, hızla
  16. catinda: katında bu tarafta, bu yanda (Lat. citra)
  17. orta chele: orta kılı normal olarak, genellikle; sıradan, olağan, alışılagelmiş
  18. birla ‹bile›: birlä, bile ile
  19. chiminint˅ ‹kimning t〉̄: kiminin - tur, kimning tur kimindir?

Sayfa: 30B

  1. otru: otru karşıda, karşısında
  2. tangda: tangda sabah
  3. condæ condæ ‹kundegi›: köndä köndä, kündegi günlük, gündelik (Lat. cotidie)
  4. çop çoura: çöp çövrä çepeçevre
  5. emdidȃ cheri ‹ertæ çakta›: emdidän keri, ertä çakta eskiden, önceleri
  6. anginza: angınça -a kadar
  7. dan: +dan +dAn (dışarı) (Ayrılma Durum Eki)
  8. tatli chele ‹çeuh›: tatlı kılı, çe[v]üh tatlı
  9. chorcunz bila ‹saarlap›: korkunç bilä, saarlap utanarak, çekinerek, sakınarak (Lat. dubioxe)
  10. uxun chele ‹kopgadeyri›: uzun kılı, köpgä - deyri uzun, uzun süre
  11. ymisac chelle ‹yumsak›: ımışak 109 kıllı, yumşak zayıf yaradılışlı 109 Ko. Wb. bu kelimeyi yımşak olarak okumuştur.
  12. muna: muna işte orada
  13. tage: tagı ~ taḫı ve
  14. çunchin vel basa ‹aniguçun›: çünkin veya basa, anıg üçün öyleyse, o yüzden
  15. basa: basa hatta, ve
  16. tastin vel tascaĩ: taştın veya taşkarı dışarısı, dışarıda
  17. tascaĩ: taşkarı dışarıya
  18. egri chele ‹jalganlap›: egri kılı, yalganlap yanlışlıkla, aldatma amacıyla, yalan yere
  19. ogrulam (ogrulain?) ‹ourum (ouruin?) vel ourula›: ogrılam ‣ ogrılan ~ ogrıla[y]ın, ovrum ‣ ovrun ~ ovruyın 110, ovrula[yın] 111 gizlice, saklıca 110 111 A. g. m., 25-26 bu kelimeyi owrulayın olarak tamamlamıştır.
  20. berc chele ‹berklep›: berk kılı, berklep sağlam, sert
  21. cati chele ‹katirap›: katı kılı, katırap ‣ katılap sert, katı
  22. cop curla: köp kurla sık sık
  23. magar vel boxgai chȋ kete[…]: magar belki veya bozgay kim kete[r] 112 belki gider 112 Bkz. (53), DRIMBA, 26.
  24. conu chelle ‹vel cønuhalæ›: könü kıllı, könü - halä 113 güvenilir, sadık, dürüst 113 Ko. Wb. bu kelimeyi könü χale olarak okumuştur.

Sayfa: 31A

  1. ager chele: agır kılı ağır
  2. barz tourada: barç[a] tövrädä genel olarak
  3. ‹konçekūgni kijgil›: könçeküngni kiygil pantolonunu giy
  4. ‹chisi azam›: kişi, azam insan
  5. monda: monda burada
  6. ager sij bila ‹auůrsibile vel hor[…]›: agırsıy bilä, avursı - bile saygı göstererek, hürmet ederek veya hor[mat] hürmetle, saygıyla
  7. tunacȗ: tünäkün dün
  8. buchun: bukün ~ bükün bugün
  9. culuc birla ‹kiczi azulu bile›: kul[l]uk birlä uşaklık, hizmetkarlık ile, kikşi açulu bile 114 alçakgönüllülükle, tevazu ile (Lat. humiliter, cum servitio) 114 Ko. Wb. kiçi agulu bile olarak okumuştur. Ancak bizce kikşi açulu bile okunmalıdır. Kikşi ( < kikiş+i) KĐ kikiş alın kelimesinin 3. tekil şahıs iyelik eki almış şeklidir. Orta hece düşmesine uğrayarak kikşi alnı olmuştur. Açulu ise, DLT açıġlıġ bolluk içinde olma ya da açuḳluġ cömert, iyi huylu (ayrıca yüz açuḳluġı yüzdeki samimiyet) kelimelerinden gelmiş olabileceği gibi, - (X)glXg ekiyle aç- fiilinden türetilmiş edilgen bir sıfat-fiil de olabilir. Bu durumda açulu ( < *açıglıg) açılmış, açık anlamına geliyor olmalıdır. Sonuç olarak, kikşi açulu bile sözcük öbeği kelimesi kelimesine alnı açık olarak anlamına gelmektedir. Ancak bu deyim Türkçede çekinecek hiçbir durumu veya ayıbı olmayan anlamına gelmektedir. Buradaki anlama bakıldığında ya Kuman Türkçesinde ya da Türkiye Türkçesinde bir anlam kayması söz konusudur.
  10. vay: vay vay!
  11. yzinda vel izchaĩ: içindä veya içkäri içinde, içeride
  12. euet vel alay: evet veya alay evet, öyle
  13. ‹busat-r p-horan/m›: busat[t]ır 115 115 Bkz. (2), KUUN, bu kelimeyi bu saat tur olarak okumaktadır.
  14. anigůzum: anıg - üçüm ‣ anıg - üçün o yüzden
  15. bir anza ‹vel jmdi›: bir ança veya imdi şimdi, hemen
  16. andan: andan oradan, o yüzden
  17. ekinzi ‹vel jana›: ekinçi veya jana bir kez daha
  18. da vel ga: +da veya +ga bir yerde, bir yere
  19. izchaĩ: içkäri içeriye
  20. ekinȋg ‹kating› harassinda: eki katıng harassında arasında (Lat. inter)
  21. bitunluc birla: bitünlik birlä gerçek, tam, eksiksiz
  22. ‹bu kijze cm (cim?) k(c)r(y)f bulgac boldi›: bu kiyçe ~ kiiçe kim karif bulgak boldı 116 (?) 116 Ko. Wb. bu cümleyi Bu kiçe … kövüs bulgak boldı Gestern Abend wurde … Busen unruhig olarak okuyup anlamlandırmıştır.
  23. anda: anda oraya
  24. socus bila: söküş bilä rencide ederek, inciterek
  25. chatinda: katında yanında, huzurunda, yakınında
  26. tubinda: tübindä derinde, alçakta
  27. ghos congul bila: ḫoş köngül bilä seve seve, severek
  28. yrac: ırak uzak, uzakta
  29. jomart|congul bila: comart köngül bilä cömertçe
  30. jengul congul bila: yengül köngül bilä hafiflikle, saflıkla
  31. jengul: yengül hafif
  32. ‹kim sasir›: kim sasır kim kötü kokuyor?

Sayfa: 31B

  1. yaman chele: yaman kılı kötü (kişi)
  2. emdi: emdi demin, şimdi, biraz önce (Lat. modo)
  3. cop: köp çok
  4. eyksik vel essic: eksik (eysik) veya essik eksik, az
  5. menȋbila: menin - bilä benimle
  6. eigirac: eygiräk daha iyi
  7. ax: az az, ucuz (Lat. modicum)
  8. axrac: azrak daha az, daha ucuz
  9. ya̱mȃ congul bila: yaman köngül bilä kötülükle, kötü niyetle
  10. eygirac: eygiräk daha iyi
  11. yoc: yok yok, değil
  12. emdi: emdi şimdi, artık
  13. yoc exa: yok esä yok ise
  14. heç nematage: heç nemä - tagı hiçbir şey
  15. hạerchis ‹hergys›: herkiz, hergiz hiçbir zaman
  16. artum vel cop: artum veya köp çok, çok fazla
  17. bixin bila: bizin bilä bizimle
  18. chayma: kayma hepsi, her şey, her
  19. agbet vel magat: aḫbet 117 (?) ~ albet 118 veya magat kesinlikle, mutlaka (Far. albet) 117 Ar. ‘āḳıbet son, sonunda » CC aḫbet kesinlikle, mutlaka. 118 Ko. Wb. kelimeyi bu şekilde düzeltmiştir.
  20. ghos ey bila: ḫoş ey 119 (~ ḫoşey) bilä onurlu, şerefli, namuslu, haysiyetli 119 Ko. Wb. sözlüğüne ḫoş-bile olarak almış ve ‘ey’ yazılan kelimeyi yok saymıştır. Bizce bu söz öbeği CC terkäy kelimesindeki gibi kuvvetlendirme eki (+Ay) almış Far. ḫoş ya da Far. ḫoş ve Tü. ey ( < DLT eḏ iyiye işaret eden herhangi bir şey) olarak incelenebilir. Ancak yazmada ayrı yazıldığı için ikinci olasılığı tercih ettik.
  21. yaxirj: yaşırı gizli, saklı, gizlenmiş
  22. artuc: artuk fazla
  23. songra: songra sonra
  24. acrȇ vel archum: akrın veya arkum ‣ arkun yavaş, sakin
  25. embuorȗ: emburun (emborun) ilk başta, ilk defa

Sayfa: 32A

  1. mayan: mayan başlıca, özellikle, bilhassa; asıl, asli, başlangıçta (Lat. principaliter)
  2. ax: az az
  3. ghaxa: ḫasa özellikle
  4. yaoh: ya[v]oh yakın
  5. yrah: ırah uzak
  6. uçun: üçün -in yüzünden, -den dolayı
  7. uçun: üçün için (Lat. pro)
  8. uçun: üçün -den, içinden (Lat. per)
  9. ascara vel tuyana: aşkara veya tuyana aleni, açıkça
  10. toulu chele: tolu kılı dolu
  11. toulu: tolu dolu
  12. yamanrak: yamanrak daha kötü, beter
  13. andan yamanrac: andan yamanrak ondan daha kötü, çok kötü
  14. terchay: terkäy tez, çabuk, hızlı
  15. artimac bila: artımak ‣ arıtmak bilä temiz, saf, arı olarak
  16. boy bila: boy bilä şahsen, bizzat
  17. bascha: başka başka, diğer
  18. ne: ne ne
  19. neza: neçä ne kadar, nice
  20. chazȃ: kaçan ne zaman
  21. neuzun: ne - üçün neden, niçin
  22. aninucum: anın - üçüm ‣ anın - üçün onun için, o yüzden
  23. yaane: yaanı yani
  24. chayin: kayın kim
  25. dan: dan - dan/ - den (daha), çok, pek çok, oladiğince (Lat. quam)
  26. neçic: neçik ne şekilde, nasıl
  27. chaysi: kaysı hangi(si), nasıl bir şey

Sayfa: 32B

  1. artinda: artında arkasında
  2. cogruluc bila: kogruluk ‣ togruluk bilä dosdoğru, dümdüz, iyi, doğru şekilde
  3. ag: ag
  4. çourma vel çoura: çö[v]ürmä veya çövrä etrafında, çevresinde
  5. ustun: üstün üstünde
  6. saglic bila: saglık bilä mantıklı, sağlıklı
  7. bascha: başka -sız, olmadan
  8. salamarlic birla: salamarlık ‣ salamatlık birlä sağlıklı, sağlıkla
  9. birga: birgä aynı zamanda, birlikte, beraber
  10. cop: köp yeterli
  11. egar: egär eğer, şayet
  12. ustunda: üstündä üstte olan, üstte(ki)
  13. tubinda vel astinda: tübindä veya astında alttaki
  14. aninchibi: anın - kibi böyle, bu şekilde
  15. neçic: neçik gibi, böyle
  16. bassa vel ylla: bassa veya illa ve, ayrıca
  17. aninbila: anın bilä onunla birlikte
  18. yetar: yetär yeterli
  19. yetmac bila: yetmäk bilä yeter miktarda
  20. chexganip: kızganıp yetersiz, az, bol olmayan
  21. eminlic bila: eminlik bilä kesin olan, emin olan
  22. emdi: emdi hemen, şimdi
  23. tec tec: tek tek sık sık, çoğunlukla (Lat. sepe)
  24. yalguxol: yalguz - ol sadece o, yalnızca o
  25. ocsasib: okşaşıb benzer, benzeyen

Sayfa: 33A

  1. uxbila: us - bilä akılla, mantıkla, bilgelikle
  2. jnçcalap: inçkäläp ince, narin
  3. yaoh: ya - oh başka, başka türlü, diğer bir
  4. andaoh: anda - oh o zaman
  5. cheç: keç yavaş, geç
  6. alayesa: alay - esä yine de, buna rağmen (Lat. tamen)
  7. munza: munça o kadar
  8. erta: ertä tam zamanında, doğru zamanda
  9. senin bila: senin bilä seninle (birlikte)
  10. alayoh: alay - oh öyle (bir), onun gibi
  11. moninchibi vel falam: monın - kibi veya falam ‣ falan böyle, bunun gibi
  12. cherti ̱lap: kertiläp gerçek, doğru
  13. chayda: kayda nerede
  14. chaydam: kaydam ‣ kaydan nereden
  15. chescha: keşkä keşke
  16. youaç: yovaç karşıda, öbür tarafta
  17. ya: ya ya da
  18. cop: köp çok
  19. terclap: terkläp hızlı, hızla
  20. ortu ‹vel jare›: ortu veya yarı karşısında

Sayfa: 33B

  1. men: men ben
  2. menḍạṇ ṉi ̱ṉ: mennin ‣ menin benim
  3. manga: manga bana
  4. menj: meni beni
  5. medan: me[n]dän benden
  6. bix: biz biz
  7. bixḍạṃs̱i ̱g̱: bizig bizim
  8. bixga: bizgä bize
  9. bixin: bizin bizi
  10. bixdam: bizdäm ‣ bizdän bizden
  11. sen: sen sen
  12. senḍạṇṉi ̱g̱: sennig ‣ senig senin
  13. sanga: sanga sana
  14. seni: seni seni
  15. aysen: ay - sen hey sen
  16. ‹sendæn›: sendän senden
  17. six: siz siz
  18. sixgạ̤ i ̱g̱̃: sizing sizin
  19. sixga: sizgä size
  20. sixnj: sizni sizi
  21. ay six: ay siz hey siz
  22. sixdam: sizdäm ‣ sizdän sizden

Sayfa: 34A

  1. menim: menim benim
  2. menimni: menimni benimkini
  3. ol: ol o
  4. aning: anıng onun
  5. angar ‹vel aar›: angar veya aar ona
  6. ani: anı onu
  7. andan: andan ondan
  8. anlar: anlar onlar
  9. anlarnĩ: anlarnın onların
  10. anlarga: anlarga onlara
  11. anlarnj: anlarnı onları
  12. anlardan: anlardan onlardan
  13. bu: bu bu
  14. munȋgi: munıngı ‣ munıng bunun
  15. mungar: mungar buna
  16. muni: munı bunu
  17. mundan: mundan bundan
  18. bular: bular bunlar
  19. bular ning: bularnıng bunların
  20. bularga: bularga bunlara
  21. bularnj: bularnı bunları
  22. bulardan: bulardan bunlardan
  23. bixin: bizin bizim
  24. bixdin: bizdin ‣ bizingni bizimkini
  25. senin: senin senin
  26. seningnj: seningni seninkini

Sayfa: 34B

  1. anȋg: anıng onunki
  2. aninginj: anıngını ‣ anıngnı onunkini
  3. anlar ogh: anlar oḫ bizzat onların
  4. anlarnj ogh: anlarnı oḫ bizzat onlarınkini
  5. oxga: özgä diğer, bir diğer
  6. oxgalar: özgälär diğerleri
  7. at: at isim
  8. atnj: atnı ismi
  9. altlar: atlar isimler
  10. atlarnj: atlarnı isimleri
  11. lahab: lahab lakap
  12. lahabra: lahabra ‣ lahabnı lakabı
  13. lachlabar: laḫlabar ‣ laḫablar lakaplar
  14. lahablarnj: lahablarnı lakapları
  15. oulu: ulu ulu, büyük
  16. oulunj: ulunı uluyu, büyüğü
  17. oulular: ulular ulular, büyükler
  18. oulularnj: ulularnı uluları, büyükleri
  19. chiçi: kiçi küçük
  20. chiçinj: kiçini küçüğü
  21. chizilar: kiçilär küçükler
  22. chizilarnj: kiçilärni küçükleri

Sayfa: 35A

  1. yacsi vel eygir: yakşı veya eygir ‣ eygi iyi
  2. yacsilar vel eygilar: yakşılar veya eygilär iyiler
  3. yaman: yaman kötü
  4. yamannj: yamannı kötüyü
  5. yamanlar: yamanlar kötüler
  6. tegma vel barza: tegmä veya barça hepsi, tamamı
  7. tegmanj: tegmäni hepsini, tamamını
  8. tegmȃlarnj: tegmänlärni ‣ tegmälärni hepsini, tamamını
  9. yalgux: yalguz yalnız
  10. yalguxnj: yalguznı yalnızı
  11. yalguxlar: yalguzlar yalnızlar
  12. yalguxlarnj: yalguzlarnı yalnızları
  13. yalguxlardam: yalguzlardam ‣ yalguzlardan yalnızlardan
  14. yungul: yüngül hafif
  15. yungular: yüngül[l]är hafifler
  16. ager: agır ağır
  17. fallan: fallan böyle bir
  18. chaysi: kaysı hangi, nasıl bir
  19. oxga: özgä diğer
  20. oxgalar: özgälär diğerleri

Sayfa: 35B

  1. chiçi: kiçi küçük
  2. chiçinj: kiçini küçüğü
  3. tengri: tengri tanrı
  4. marian chatun: maryan ‣ maryam ḫatun Meryem Ana
  5. frista ẹl ̣ṭi ̣ṇg̣ạ: friştä melek, eltingä ~ eltincä (?)
  6. peygambar: peygambar peygamber
  7. ‹are algesli›: arı algışlı ~ alḫışlı aziz
  8. ghaç: ḫaç haç
  9. bapas: bapaz papaz
  10. tøuræ: törä kanun
  11. ysanmac vel o̷mæd: işänmäk veya ömäd umut, ümit
  12. yari: yarı yardım
  13. sadaga: sadaḫa sadaka
  14. yarligamac: yarlıgamak merhamet, acıma, şefkat
  15. baxlic: bazlık barış
  16. tengri soumacligui: tengri sövmäkligi ‣ sövmäkliki tanrı sevgisi (Lat. caritas)
  17. yaxuctȃ pesmȃ bolmac ‹vel jasuc uzun juoyc coturmeclic›: yazuktan peşman bolmak günahtan pişman olmak veya yazuk üçün yu[y]ık ~ yoyık kötürmeklik günah için [?] götürmek
  18. ‹yasuc aytmac›: yazuk aytmak gühah çıkarmak
  19. ỵ ṛạṛ ḅeṛ ṃ ̣ ạc ̣: irar bermäk ikrar etmek
  20. tolamac ‹pr̄o yalbarmac›: tolamak ~ tölämäk 120 kutsama, (günahlardan) arındırma, yalbarmak dua etmek 120 Ko. Wb. bu kelimeyi tölemek okumuş ve ödemek anlamına gelen tölemek ile bir saymıştır.
  21. olu cun: olu kün bayram günü, kutsal gün
  22. uçmac: uçmak cennet
  23. tamuc: tamuk cehennem
  24. køk: kök gökyüzü
  25. cuyas̷: kuyaş küneş (Lat. sol)
  26. cuyas ay: ay ay
  27. juldus: yulduz yıldız

Sayfa: 36A

  1. hauwa vel salkon: hawa hava veya salkon rüzgar, cereyan
  2. su: su su
  3. yer: yer yer
  4. ot: ot ateş
  5. kan: kan kan
  6. balcham: balkam balgam
  7. ‹kursak›: kursak mide
  8. sari: sarı safra
  9. sauda: savda melankoli
  10. ‹mane ærtæ.›: manı ärtä [çevirisi verilmemiştir]
  11. gil: yıl (cıl?) yıl
  12. ay: ay ay (zaman birimi)
  13. cun: kün gün
  14. ‹cȗn›: kün gün
  15. chezä vel tun: keçä veya tün gece
  16. sagat vel ocht: saḫat veya oḫt saat
  17. nocta: nokta nokta, an (Lat. punctus)
  18. ‹tun›: tün
  19. tankerrtæ: tank - errtä ‣ tang - ertä sabah erkenden
  20. as̸ octi ‹pma kun ertæ vel tng ærte›: aş oktı, kün ertä veya t[a]ng ärte öğlen (Lat. prima)
  21. tus̸: tüş öğlen
  22. echindu ‹chinde›: ekindü, kindä 121 ikindi 121 Bu kelimenin ön ses düşmesi ve ü » e ses değişmesiyle ET ekindü kelimesinden değiştiği kanaatindeyiz.
  23. acsan: akşan ‣ akşam akşam
  24. chezæ: keçä gece
  25. buchȗ ‹bukun›: bukün ~ bukün, bukün ~ bükün 122 bugün 122 Krş. Kar. bugün, bügün bugün, Kzk. bügin bugün.
  26. tunachȗ ‹tunekun›: tünäkün, tünekün dün
  27. tangda ‹vel tanda›: tangda veya tanda sabah
  28. biri ̱si kun ‹alio die›: birisi kün sabahtan sonra
  29. ta?n saraunda: tan sara[v]unda fecir, tan kızıllığı
  30. gjafta ‹vel jeti›: ḫafta (yafta) veya yeti hafta

Sayfa: 36B

  1. tu sanbe: tu şanbe pazartesi
  2. se sanbe: şe şanbe salı
  3. çaar sanbe: çaar şanbe çarşamba
  4. pansanbe: panşanbe perşembe
  5. ayna: ayna cuma
  6. sabat cun: şabat kün cumartesi
  7. jesanbe: ye[k]şanbe pazar
  8. ay: ay ay
  9. aybasi: ay - başı ay başı
  10. safar ay: safar ay ocak
  11. sounz ay: sö[v]ünç ay şubat
  12. ylias ay: ilyas ay ~ il[k] - yaz ay 123 mart 123 Ko. Wb.’in okuma önerisidir.
  13. tob ay: töb ay 124 nisan 124 Ko. Wb. bu kelimeyi tobay ( < toba ay tövbe ayı) olarak okumuştur.
  14. songusax ay: song - uşaş ay (?) ~ songu - yaz ay 125 mayıs 125 Ko. Wb.’in okuma önerisidir.
  15. cux ay: küz ay haziran
  16. orta cux ay: orta küz ay temmuz
  17. sonchitx ay: son - kitz ‣ son - küz ay ağustos
  18. ches ay: kış ay eylül
  19. orta ches ay: orta kış ay ekim
  20. curbȃ barȃ ay: kurban ba[y]ram (?) ay kasım
  21. asuc ay: äşük 126 ay aralık 126 Ko. Wb. bu kelimeyi azuq (ay) olarak okumuştur.
  22. cormac: körmäk görme (yetisi)
  23. esitmac: eşitmäk işitme (duyusu)
  24. tatmac: tatmak tatma (duyusu)
  25. yylamac: yılamak ~ ıylamak 127 koklama (duyusu) 127 Daha önce de belirttiğimiz gibi, Ko. Wb. bu kelimeyi ıylamak olarak okumaktadır.
  26. tutmac: tutmak dokunmak

Sayfa: 37A

  1. gilar sani: yıl[l]ar sanı tarih
  2. cun tousin: kün to[v]usın ‣ kün to[v]usı doğu
  3. cun batisi: kün batısı batı
  4. ouad: wad vade, zaman, süre
  5. ayas: ayaz açık hava
  6. yaregh: yarıḫ havanın açıklığı, aydınlık
  7. bulud: bulud bulut
  8. yamgurlu haua: yamgurlu hava yağmurlu hava
  9. carangu: karangu karanlık
  10. bulutlar: bulutlar bulutlar
  11. yangur: yangur 128 (‣ yamgur) yağmur 128 Krş. KMT cangur yağmur.
  12. char: kar kar
  13. touman: tuman sis
  14. çig: çig ~ çig ‣ çik 129 çiğ (Lat. prina) 129 Ko. Wb. bu kelimeyi çıq, EDPT çig okuyor.
  15. çig: çıḫ ~ çıg ‣ çık 130 çiy, şebnem (Lat. rosata) 130 Krş. KĐ ve BM çıḳ nem : KĐ çik çiğ (çik et çiğ et), BV ve TA çig çiğ. Ayrıca KMT çık çiğ, şebnem.
  16. yel: yel yel, rüzgar
  17. charangu: karangu karanlık
  18. yaret haua: yarıt (‣ yarık ?) hava aydınlık, açık hava
  19. yay: yay yaz
  20. ches: kış kış
  21. gift: cift çift
  22. tac: täk (?) eşit olmayan, farklı, ayrı, tek
  23. tux: tuş 131 eşit, denk 131 Ko. Wb. bu kelimeyi tüz okumuştur.
  24. burmix: burmış burulmuş
  25. birchat: bir - kat tek kat 132 132 Lat. distortus burulmuş anlamı yanlış verilmiştir. Gerçek anlam sinplestir.
  26. ecchi chat: ekki kat [fazladan yazılmıştır]

Sayfa: 37B

  1. ecchi chat: ekki kat iki katlı
  2. tegirma: tegirmä yuvarlak
  3. torchul: tör[t]kül dörtgen
  4. butun: bütün bütün
  5. sinuc: sınuk kırık
  6. burungi: burungı ~ burunḫı ilk
  7. echinzi: ekinçi ikinci
  8. togru vel conu: togru veya könü düz, doğru, dik
  9. tatli: tatlı tatlı
  10. açi: açı acı (Lat. acer)
  11. açi: açı acı (Lat. amarus)
  12. ehsi: ehşi ekşi
  13. ykti: ikti evcil, domestik; sabırlı, sakin
  14. cheyc: ke[y]ik yabani, vahşi hayvan
  15. algesli vel barahat: algışlı ~ alḫışlı veya barahat kutsanmış, kutsal
  16. chargesli: kargışlı kargışlanmış, kötülenmiş, lanetli
  17. seyrac: seyräk seyrek, nadir
  18. sech: sık sık
  19. tuclu: tüklü tüylü
  20. tucsus vel yulumis: tüksüz veya yülümiş tüysüz
  21. gham: ḫam ham, pişmemiş olan
  22. bisi: bişi pişmiş
  23. gham: ḫam olgun olmayan, olmamış
  24. çiyg: çiyg ~ çiig 133 çiğ, pişmemiş olan, olgun olmayan 133 Krş. KMT çiy çiğ, pişmemiş.
  25. bisi: bişi pişmiş
  26. jalannaz: yalannaç 134 çıplak 134 Krş. KMT calangaç yoksul, fakir, çıplak.
  27. chebelmis: kebelmiş giyinmiş
  28. sismis: şişmiş şişmiş, şişik

Sayfa: 38A

  1. sisic chetchȃ: şişik ketkän şişliği inmiş
  2. tatigli: tatıḫlı lezzetli
  3. tux: tüz düz
  4. tarima: tarıma düz olmayan, engebeli
  5. burusmis: buruşmuş kırışık, buruşuk
  6. coturulmis: kötürülmiş havaya kaldırılmış
  7. emdurmis: emdürmiş 135 indirilmiş 135 Ko. Wb. bu kelimeyi endürmiş olarak düzeltmiştir ancak doğru biçim emdürmiş olmalıdır. Krş. KĐ emder-, emderil-; ĐH emit-, emdir-.
  8. ticma: tikmä dikiş dikme
  9. yarilgam: yarılgam ‣ yarılgan yarılmış
  10. ocsas ‹vel usasi›: okşaş veya uşaşı benzer
  11. tutsac ‹vel ticnah›: tutsak veya tıknah tutsak, rehin (Lat. pignus)
  12. astelan vel rebe: astılan veya rebe faizcilik, tefecilik
  13. butȗ ulus: bütün ülüş bütün pay, bütün parça (Lat. pars integra)
  14. yarem: yarım yarım
  15. uzunzi ulus: üçünçi ülüş üçüncü pay, parça
  16. tortuzi ulus: törtü[n]çi ülüş dördüncü pay, parça
  17. ghalgan: ḫalgan arta kalan
  18. artchan vel artuc: artḫan veya artuk artan, fazla, gereksiz
  19. eygilic: eygilik iyilik
  20. eh chorc: körk güzellik
  21. uxunluc: uzunluk uzunluk
  22. uxȗ olça: uzun ölçä uzunluk ölçüsü
  23. ager: agır ağırlık
  24. saglic: saglık sağlık, akıl sağlığı
  25. ululuc: ululuk büyüklük
  26. chenglic: kenglik genişlik

Sayfa: 38B

  1. agermac vel sacsixlic: agırmak ‣ agrımak veya saksızlık zayıflık, takatsizlik
  2. olum: ölüm ölüm
  3. tirilmac vel yas: tirilmäk veya yaş yaşam, yaşamak
  4. aghlic: aḫlık beyazlık, beyaz olma durumu
  5. yeijtlic: yeyitlik gençlik, delikanlılık
  6. yassilic: yassılık yassılık
  7. tatmac vel tatig: tatmak veya tatıḫ tat, lezzet
  8. nema: nemä şey
  9. yamȃlic: yamanlık kötülük
  10. corcsixlic: körksizlik çirkinlik
  11. cheschalic: kıskalık kısalık
  12. çurumac: çürümäk çürümek
  13. charimac: karımak yaşlanmak
  14. chararmac: kararmak kararmak
  15. oosamac: ooşamak 136 benzerlik 136 Krş. KMT oşa- ~ uşa- benzemek.
  16. yacsi vel eygi: yakşı veya eygi iyi
  17. yaman: yaman kötü
  18. chorclu: körklü şirin, güzel
  19. chorxux: kör[k]süz çirkin
  20. uxȗ: uzun uzun
  21. chescha: kıska kısa
  22. xagsix: saḫsız güçsüz, zayıf
  23. jymis vel sassimis: yımış ~ ıymış 137 veya sassımış çürük, çürümüş 137 CC yı-mış < *yıy- < *yıyı- < ET yıd+ı- veya CC ıy-mış < *ıyı- < *yıyı- < ET yıd+ı-.
  24. ygit: igit genç
  25. abuscha vel chart: abuşka veya kart yaşlı
  26. yas: yaş taze, ıslak

Sayfa: 39A

  1. churu: kuru kuru
  2. us: us ıslak, yaş
  3. arri: arrı arı, temiz
  4. yangi: yangı yeni
  5. eshi eschi: (eshi) eski eski
  6. semix: semiz semiz, yağlı
  7. areg: arıḫ zayıf, yağsız
  8. baxet/c vel yogan: bazık 138 veya yogan şişman, kalın, kaba 138 Krş. Kar. bazıḫ kalın, yağlı, şişman.
  9. inçcha: inçkä ince
  10. ager: agır ağır
  11. yungul: yüngül hafif
  12. ong: ong sağ
  13. sol: sol sol
  14. terc vel tex: terk veya tez hızlı
  15. kagal: kaḫal yavaş
  16. chati: katı katı, sert
  17. ymisac: ımışak 139 yumuşak 139 Ko. Wb. yazılışı yimsac olarak düzelterek kelimeyi yımşak okuyor.
  18. yssi: issi sıcak
  19. saogh: sa[v]oḫ soğuk
  20. chos: ḫoş hoş, pahalı, değerli
  21. uçux: uçuz ucuz, değersiz
  22. bulgamis: bulgamış bulanık
  23. yaregh: yarıḫ berrak, bulanık olmayan
  24. tiri: tiri diri, yaşayan
  25. olu: ölü ölü
  26. balgamis: balgamış ‣ baglamış bağlı
  27. sesmis: şeşmiş çözülmüş, serbest bırakılmış

Sayfa: 39B

  1. jaghan: caḫan cihan, dünya
  2. tengis: tengiz deniz
  3. tag: tag dağ
  4. oba: oba ova
  5. enis: eniş vadi, falez
  6. çugur: çuḫur 140 çukur 140 Ko. Wb. bu kelimeyi çugur olarak okuyor. Krş. Kar. cuhur çukur.
  7. balçuc: balçuk balçık
  8. yol: yol yol, patika
  9. yol: yol yol
  10. tas: taş taş
  11. tos: toz toz
  12. toprac: toprak toprak
  13. terac: teräk ağaç
  14. giemis: yemiş (cemiş?) meyve
  15. ot: ot ot, şifalı ot, yabani ot
  16. otalamac: otalamak otlak, mera
  17. orlas: örläş tepe, tümsek, yükseklik
  18. enis: eniş alçak arazi, çukurda kalan yer
  19. el: el il, eyalet, vilayet, taşra
  20. teyra: teyrä çevre, dolay
  21. yer: yer yer, mevki, bölge
  22. saar vel chent: şaar veya kent şehir, kent
  23. kalaa: kalaa kale
  24. gala: ḫala (gala?) köy
  25. saray: saray saray
  26. eu: ev ev
  27. chebit vel tugȃ: kebit veya tugan ‣ tukan dükkan
  28. chonaclic: konaklık yatak odası, misafir odası

Sayfa: 40A

  1. tub: tüb dip, temel, kök
  2. chopru: köprü köprü
  3. chuyu: kuyu kuyu
  4. orman: orman orman
  5. agaç: agaç odun, tahta, ağaç
  6. bacça: bakça bahçe, çiçek bahçesi (Far. bacča, Lat. iardinus)
  7. bacça: bakça bağ, bostan (Far. bag ul borla → bustȃ, Lat. [h]ortus)
  8. bag vel borla: bag bağ veya borla üzüm bağı
  9. saban: saban saban
  10. yax: yaz çayır, çimen, otlak
  11. makala: makala sokak
  12. maydan: maydan meydan
  13. yol: yol yolculuk ? (Lat. carubius)
  14. alaçuc: alaçuk kulübe
  15. chugira: ḫucra dolap
  16. çirac: çırak mum
  17. çager sira bor: çagır ~ çaḫır, şıra, bor şarap
  18. çachuç: çakuç çeküç
  19. otluc: otluk çakmak
  20. chou: kov kav, fitil, fünye
  21. chibrit: kibrit kibrit

Sayfa: 40B

  1. saraf: saraf banker
  2. taraxu: tarazu terazi
  3. taslar: taşlar ağırlık parçaları
  4. bitic vel taftar: bitik veya taftar depo kaydı
  5. duat: du[v]at mürekkep kabı
  6. kalȃ: kalam kalem
  7. sanar tacta: sanar takta tahta, masa, hesap tahtası
  8. choux: kö[v]üz halı
  9. nagt vel acça: nagt ‣ nakt veya akça para, sermaye
  10. bacsi vel biticçi: bakşı veya bitikçi yazıcı, bakşı
  11. borçlurlar: borçlurlar ‣ borçlular borçlular
  12. taftar: taftar hesap defteri
  13. chara: kara mürekkep
  14. mahac: mahak 141 mihenk taşı (Lat. lapis auri) 141 Ar. meḥekk kelimesinden gelmektedir.
  15. bitic: bitik yazı
  16. chageth: kagıt kağıt
  17. atar: atar aktar
  18. çomlac: çömläk yemek tenceresi
  19. sahar: şahar ‣ şakar şeker
  20. bal: bal bal
  21. burç: burç biber

Sayfa: 41A

  1. gingibil: cincibil zencefil
  2. darçini: darçını darçın
  3. gul darçinj: gul darçını gül tarçını
  4. nil: nil çivit
  5. condroc: kondrok buhur
  6. garanful: garanful karanfil
  7. rangi lac: rang-ı lak lastik cila, vernik (?)
  8. sachex: sakız sakız
  9. chear sanba: ḫı[y]ar şanba 142 Hint hıyarı, hıyarşembe (Far. chear y sȃnbar) 142 Ko. Wb. bu kelimeyi χeyar şanba[r] okumuş ve Kassia olarak anlamlandırmıştır ancak krş. Kar. ḫıyar salatalık, hıyar. Aynı anlama gelen TT hıyarşembe kelimesinin de sonundaki [r] düşmüştür.
  10. fil tisi: fil tişi fildişi
  11. bachan: bakam ~ baḫam bakkam ağacı, kızılağaç
  12. balaux: bala[v]uz bal mumu
  13. açitas: açı - taş şap
  14. magugh: maḫuḫ ‣ mamuḫ pamuk
  15. sirichisch vel tar[..]: şir-i-ḫişk ‣ şir-i-ḫişt 143 veya tar[…] kuvvet macunu 143 Bkz. (30), BODROGLIGETI, 196.
  16. tutia: tuti[y]a çinkosülfat
  17. xernec: zırnık sarızırnık
  18. sonbul: sonbul hint sümbülü
  19. chababa: kababa kebabe
  20. chababa: kababa kebabe
  21. rauand ‹dne›: ravand ravent

Sayfa: 41B

  1. canfor: kanfor kafur
  2. vacsis: vaksıs kırmız böceği (boyası), koşnil
  3. magmuda: maḫmuda mahmude (otu)
  4. ypar: ıpar misk
  5. zafran: zafran safran
  6. oglanlar: oglanlar uşaklar, hizmetçiler
  7. otlar: otlar (şifalı) ot
  8. maaiun lar: maacunlar ağda, macun
  9. otlar vel daru: otlar veya daru ilaç
  10. touguç: tövgüç havan ve havan tokmağı
  11. touguç vel cheli: tövgüç veya keli havan tokmağı
  12. elac: eläk süzgeç, elek
  13. chuburcuç: kuburkuç kutu
  14. chapuç: kapuç kese, torba
  15. gulaf suj: gulaf su[v]ı gül suyu
  16. sabur: sabur aloe
  17. chonasuj: könä su[v]ı cıva
  18. charabar: karabar kehribar
  19. çiurȗba: çurunba acı marul, hindiba (Far. çiurȗba)
  20. çaman: çaman kimyon, çemen

Sayfa: 42A

  1. xingft: zingft ‣ zinc[e]fr zincifre
  2. mariȃd: marcand kırmızı koral, mercan
  3. chitira: kitirä zamk ağacı
  4. choligiȃ: ḫolıcan havlıcan
  5. ambar: ambar cistus, laden zamkı
  6. ymsiri: imsiri bitüm (?)
  7. yag: yag zeytin yağı
  8. gulaf yage: gulaf yagı gül yağı
  9. chox yagi: koz yagı fındık yağı
  10. samala: samala zift
  11. buyu (buya?): buya meyan (kökü)
  12. chulaf: kulaf gül
  13. uxurmurs: üzürmürs ‣ üzürmür Mür ağacı
  14. turbuc: turbuk ‣ turbut turp
  15. xangar: zangar ~ zancar zencar, bakır yeşili
  16. ot: ot merhem (Lat. unguentum)
  17. chouruc: kövrük kükürt

Sayfa: 42B

  1. altunçi vel temirzi: altunçı veya temirçi kuyumcu, demirci, nalbant
  2. ors: örs örs
  3. çacuç: çakuç çekiç
  4. cheschaç: kıskaç kıskaç, pens, kerpeten
  5. egau: egäv eğe
  6. chescaz: kıskaç kerpeten
  7. temir: temir demir
  8. cumis: kümiş gümüş
  9. altȗ: altun altın
  10. bager: baḫır bakır
  11. kalay vel accorgasȋ: kalay veya akkorgaşın kalay
  12. corgasin: korgaşın kurşun
  13. yes: yez pirinç
  14. biçac: biçäk küçük bıçak
  15. masa: maşa maşa
  16. chura: kura eritme ocağı
  17. curuc: kürük körük
  18. comur: kömür kömür
  19. tegana: tegänä 144 ~ tıḫana 145 tekne 144 Krş. KMT tegene tekne, yalak. 145 Krş. Kar. tıḫan hamur teknesi
  20. coyan: koyan tavşan
  21. ygina tonçi: tonçı kürkçü
  22. ygina: iginä ~ iynä iğne
  23. buçchi: buçkı bıçkı, makas
  24. oymac: oymak yüksük
  25. yp: ip iplik
  26. eltiri: eltiri koyun postu
  27. tulchu: tülkü tilki

Sayfa: 43A

  1. tein: te[y]in sincap
  2. caratȇ: karate[y]in gri/siyah sincap
  3. chis: kiş samur
  4. sausar: savsar 146 ~ savsar ‣ sansar zerdeva, sansar 146 Krş. KMT suvsar ağaç sansarı, vizon.
  5. dela: delä Martes foina, bir tür gelincik ya da sansar
  6. silausȗ: silävsün 147 vaşak 147 Krş. KMT sülevsün vaşak.
  7. charsac: karsak korsak tilkisi, step ya da bozkır tilkisi, Vulpes corsac
  8. charachusan: kara - küzän kokarca
  9. eric: erik tabak, sepi
  10. palang: palang leopar
  11. teĩ ton: teri ton kürk, kürklü giysi
  12. derxi: derzi terzi
  13. çacmȃ: çakman ‣ çäkmän yünlü kumaş
  14. bizchi vel chopti: bıçkı veya koptı 148 makas 148 Krş. CCG tolmaç < T tılmaç.
  15. chaĩ vel arsun: karı veya arşun arşın
  16. mondobaĩ vel lazate: mondobari veya lazate bir tür çizgili kumaş
  17. veles: veles pamuklu bez
  18. tosiac: töşäk töşek
  19. yourgan: yo[v]urgan yorgan

Sayfa: 43B

  1. eticçi: etikçi ayakkabıcı
  2. kalip: kalıp kalıp
  3. bix: biz bez
  4. biçac eticçi: biçäk etikçi ‣ etikçi biçäk küçük ayakkabıcı bıçağı
  5. tabȃ: taban taban
  6. suruc: sürük ince, yumuşak deri
  7. sastian: sastı[y]an ‣ sahtı[y]an sahtiyan, cilalı keçi derisi
  8. choy suruchi: koy sürüki koyun derisi
  9. etic: etik ayakkabı, çizme
  10. basmac: başmak ayakkabı
  11. etic baxi: etik başı ayakkabı başı, ucu
  12. cherchi: kerki küçük balta
  13. balta: balta balta
  14. burau: burav matkap, delici
  15. biçchi: bıçkı 149 testere 149 Ko. Wb. bu kelimeyi kıptı okumuştur.
  16. uxun ip: uzun ip ip
  17. uturgu: ütürgü kalem, keski
  18. çachuç: çakuç çekiç
  19. pargal: pargal pergel
  20. uscu: üşkü marangoz rendesi
  21. tocmac: tokmak tokmak
  22. schinia: skincä kalem keski
  23. yulunguç sachal yuzi: sakal yü[lü]çi berber
  24. yulunguz: yülüngüç ustura
  25. chuxgu: küzgü ayna
  26. tas: tas berber tası
  27. sungulza: süngülçä neşter

Sayfa: 44A

  1. bilau: biläv bileği
  2. ot vel malahan: ot veya malahan ‣ malaham merhem (Far. malham)
  3. cliç ostasi: k[ı]lıç ostası kılıç yapan demirci
  4. eyarçi: eyärçi saraç, eyer yapan kimse
  5. yugȃçi: yügänçi gem yapan kişi
  6. otaçi: otaçı hekim
  7. otaçi: otaçı hekim
  8. ghocumçi: ḫokumçı avukat
  9. sicric: sıkrık kurye, ulak
  10. yalçi: yalçı düğme döken kimse, düğme oyan kimse
  11. çarçi: çarçi ‣ çärçi çerçi
  12. astlançi: astlançı tefeci
  13. talal vel miançi: talal veya mi[y]ançı simsar, tefeci
  14. borçi: bör[k]çi börk veya şapka yapan kimse
  15. borc: börk börk, şapka
  16. casap: kasap kasap
  17. biçacçi: biçäkçi (küçük) bıçak yapan kimse
  18. siraz: şıraç[ı] şarap satan kimse, şarap satıcısı

Sayfa: 44B

  1. diua ostasi: dıva[r] ostası duvarcı, duvar yapan kimse
  2. chasma: kazma (evin temelleri için yapılan) kazı işi
  3. tas: taş taş
  4. chirac: kiräç kireç
  5. nacs lagan: nakşlagan nakkaş
  6. chalan: kalan ‣ kalam fırça
  7. rang: rang renk
  8. yelin: yelin ‣ yelim 150 tutkal 150 Krş. KMT celim tutkal, zamk.
  9. baglagan: baglagan bağlayan 151 151 Burada ‘malları bağlayıp paketleyen kimse’ kast ediliyor olmalı.
  10. çualdus vel ygina: çu[v]alduz veya iginä ~ iynä çuvaldız, büyük iğne
  11. yogun ip: yogun ip kalın, kaba iplik
  12. yp: ip kordon, sicim, tel
  13. tang vel yuc: tang veya yük denk, balya
  14. saadat: saadat küçük değnek, çubuk; alet edavat (Lat. stecha, Far. saadat)
  15. chendir: kendir kendir, kenevir
  16. etmaçi: etmä[k]çi fırıncı, ekmek yapan kimse
  17. peç: peç fırın, ocak
  18. churac: küräk kürek, fırıncı küreği
  19. siburtchi: sibürtki süpürge
  20. agaçlar: agaçlar odun
  21. chamir: ḫamır hamur (Lat. pasta)
  22. etmac: etmäk ekmek
  23. chirda: kirdä turta
  24. chirda: kirdä pasta
  25. ehar: ehär ‣ ekär (?) bitki
  26. urluc: urluk tohum
  27. tub: tüb kök

Sayfa: 45A

  1. terak: teräk ağaç
  2. chamal: ḫamal hamal
  3. chulucçi: kul[l]ukçı hizmetçi, uşak
  4. yyacçi: yakçı yay yapan kimse
  5. oghçi: oḫçı ok yapan kimse (Lat. frexeterius)
  6. çigrigzi: çıḫrıḫçı ağaç tornacısı
  7. bacçazi: bakçaçı bahçıvan
  8. julaghac: yulaḫak dokumacı (Lat. tesitor)
  9. yrçi: ırçı şarkıcı
  10. cobuxçi: kobuzçı çalgıcı
  11. oinçil mascara: o[y]ınçıl maskara şaklaban
  12. taf: taf tef, tanbur
  13. suruna: suruna çoban kavalı (Far. surna)
  14. nakara: nakara kastanyet, köçek zili (Far. nachara)
  15. tamasa: tamaşa temaşa, oyun, seyir, gösteri
  16. culmac: külmäk kahkaha, şaka, alay
  17. eliclamac: eliklämäk alay, şaka, istihza
  18. tamasa: tamaşa eğlence, cümbüş
  19. burgular: burgular trompet, borazan
  20. burguça: burguça küçük trompet, borazan
  21. ersac vel mur[..]: ersäk veya mur[dar?] fahişe
  22. chaltac: kaltak pezevenk (kadın), kadın satan kadın
  23. charabat: karabat randevu evi, genelev
  24. bitic ostasi: bitik ostası okul hocası
  25. osta vel chitab: osta usta, hoca veya kitab ‣ katib hoca
  26. olturguçlar: olturguçlar koltuk, bank
  27. oglanlar: oglanlar uşaklar (Lat. pueri)

Sayfa: 45B

  1. pesa: peşä el işi, zanaat
  2. is: iş iş, eser
  3. cuç: küç emek, iş, amel
  4. islamac: işlämäk çalışmak
  5. can: kan kağan, hakan, han
  6. soltan: soltan kral
  7. soltan: soltan sultan
  8. beg: beg prens, bey
  9. bey: bey soylu kimse (Lat. baron, Far. amir)
  10. çeĩbasi: çeribaşı komutan, kumandan
  11. elzi: elçi elçi
  12. yarguzi: yarguçı başkan, vali, yüksek yetkili memur
  13. seriat: şeriat yargıç, hakim, kadı (Far. chadi)
  14. bogaul: boga[v]ul mübaşir (Far. tataul)
  15. atlu chisi: atlu kişi süvari
  16. bey vel coia: bey veya koca ev sahibi, efendi
  17. tagz: tacç ‣ taç taç
  18. orda: orda belediye binası, senato binası (Far. ordu)
  19. can catonj: kan katonı imparatoriçe
  20. soltȃ catonj: soltan katonı kraliçe, sultanın eşi
  21. eudagi epçi: evdägi epçi hizmetçi kadın
  22. eudagi chex: evdägi kız hizmetçi kadın
  23. carauas vel cȗ: karavaş veya kuma hizmetçi kadın, köle
  24. telmaç: tılmaç tercüman (Far. talamaçi)

Sayfa: 46A

  1. baxargan: bazargan tüccar, bezirgan
  2. baxar: bazar pazar
  3. satugh: satuḫ ticaret, alışveriş, piyasa
  4. aliçi: alıçı alıcı
  5. satugzi: satuḫçı satıcı
  6. mianzi: mi[y]ançı aracı, komisyoncu, simsar
  7. behet: behet peşinat, kapora
  8. tolamac: tölämäk ödeme
  9. ouada: wada vade, mühlet (Far. aouada)
  10. nagt: nagt ‣ nakt madeni para, sikke
  11. saga: saḫa ‣ baḫa değer, fiyat (Far. bagha)
  12. chendir: kendir kendir, kenevir
  13. çux: çuz pul, sim, incik boncuk (Far. chep)
  14. sagri: sagrı deri, kösele (Lat. corium, Far. sagri)
  15. sinduc: sınduk kutu, sandık, dolap (Far. sanduk)
  16. ugu: ügü uhu, baykuş
  17. ugu yungi: ügü yungı baykuş tüyü
  18. yex tactasi: yez taktası pirinç levha
  19. yung: yung yün
  20. usculi: üsküli keten
  21. fanar: fanar fener
  22. chox: koz fındık
  23. nac: nak bir tür altın brokar
  24. nasiç: nasıç (nasiç?) incili altın brokar
  25. baluc: baluk balık
  26. yung: yung (kuş) tüyü

Sayfa: 46B

  1. brinç: b[i]rinç pirinç
  2. ypac: ipäk ipek
  3. last: last ham ipek
  4. frangi suf: frangi suf Avrupa koyun yünü (Far. suf franchi)
  5. yscarlat: ıskarlat kırmızıya yakın renk
  6. ters: ters 152 bir çeşit bez 152 Krş. Kzk. tires.
  7. chouruc: kövrük kükürt
  8. yionbȃ chetȃ: conban ketän[i] Champagne’den gelen keten
  9. russi chetan: russi ketän Rus keteni
  10. alamani chetanj: alamanı ketäni Alman keteni
  11. orlens chetan: orlens ketän Orléans’tan gelen keten sasdachesi (Far. sansda chesi) dras.ches (Far. dras chesi)
  12. lonbardi chetanj: lonbardi ketäni Lombardy keteni
  13. astexan chetanj: astezan ketäni Asti keteni
  14. ostume chetanj: ostume ‣ ostune ketäni Estonya keteni
  15. catifa: katifa kadife
  16. ranglar: ranglar renkler
  17. bang: bang ‣ rang renk
  18. ac: ak ak
  19. chara: kara kara
  20. chexel: kızıl kızıl
  21. cremixi: krımızı bir ton kırmızı (Lat. ve Far. cremixi)
  22. bachami: bakami ~ baḫami bir ton kırmızı
  23. coc: kök mavi
  24. saĩ: sarı sarı

Sayfa: 47A

  1. yaxil: yaşıl yeşil
  2. boxag: bozaḫ gri
  3. ipchin: ipkin mor
  4. narangi: naranci turuncu
  5. al: al açık kırmızı
  6. bergonia katanj: bergonya kätäni Begonya keteni
  7. bgamasce ketanj: b[er]gamaske ketäni Bergamaske keteni
  8. aracli: araklı bir tür keten
  9. chetan can: ketän kan ‣ kan ketän[i] imperyal keten, imparatorluk keteni
  10. yacut: yakut yakut, rübi
  11. llal: lal Badahşan’dan gelen yakut
  12. chabut yapcut: kabut yapkut safir
  13. smurut: zmurut ‣ zumrut zümrüt
  14. yalmas: yalmas elmas
  15. beiuda: becuda grena
  16. peroxa: pıroza firuze, turkuvaz
  17. laal: laal değerli taş
  18. bolor: bolor kristal
  19. ingçu: ingçü inci
  20. giltrin: yıltrın (cıltrın?) cam

Sayfa: 47B

  1. asan vel chisi: azan ‣ azam veya kişi insan
  2. epzi: epçi kadın, eş
  3. erca vel er: erkä[k] veya er erkek
  4. tusi: tişi dişi
  5. bogum ‹vel buun›: bogum veya bu[v]un 153 uzuv, organ; boğum, eklem 153 krş. BV, ĐH, ĐM, ĐN, KFT, MG, TA, TZ boġun mafsal, boğum
  6. bas: baş baş, kafa
  7. elat: elat özsu
  8. xaç: saç saç, sakal
  9. teba: tebä saç (Lat. crinis), saç bandı (Far. muiband)
  10. alni ‹vel magley›: alnı alın veya magley (maglıy?) alın
  11. cas: kaş kaş
  12. chirpich: kirpik kirpik
  13. chulag: kulaḫ kulak
  14. chox: köz göz
  15. chox yaruhi: köz yaruhı göz ışığı, fer
  16. buen: burun burun
  17. ernin: ernin burun deliği
  18. yangac: yangak yanak
  19. yaagh: yaaḫ yanak
  20. agx: ag[ı]z ağız
  21. toodac: toodak dudak
  22. erni: erni diş eti
  23. tis: tiş diş
  24. til: til dil
  25. meng: meng ben, et beni
  26. ‹erlic natura›: erlik doğa, karakter, huy, tabiat (Lat. natura)
  27. ‹carmadim ich taste›: karmadım elimle dokundum, elimle yokladım
  28. yaac: yaak çene
  29. ‹meretrix charabat›: karabat fahişe

Sayfa: 48A

  1. bogax vel tamac: bogaz veya tamak boğaz
  2. bsagac: saḫak ~ sagak çene altı (Lat. mentum)
  3. boyn: bo[y]ın boyun, gerdan
  4. archa: arka ~ arḫa sırt, sırtın üst tarafı
  5. tos: töş sine, göğüs, döş
  6. emzac: emçäk meme ucu
  7. tos: töş döş (Lat. forcella)
  8. chindic: kindik göbek
  9. caren: karın batın, mide
  10. boy: boy beden, vücut, gövde
  11. cursac: kursak mide
  12. congul: köngül kalp, gönül
  13. gigar: cigär (kara)ciğer
  14. gigar band: cigar band akciğer (Lat. pulmoneus)
  15. yçag vel suzug: içäg ‣ içäk veya suçuḫ bağırsak
  16. teri: teri deri
  17. sic ‹trienir stet pitte›: sik erkeklik organı, penis
  18. taxac: taşak testis
  19. amu: amu kadın cinsellik organı
  20. ‹koti der ars›: köti kaba et, kıç
  21. chol: kol kol
  22. ‹koymiç der arsbeyn›: koymıç 154 kuyruk sokumu 154 Krş. KMT kuymuç leğen kemiği, kuyruk sokumu.
  23. tamar: tamar damar
  24. can: kan kan
  25. souac: söväk kemik
  26. et: et et
  27. ouç: o[v]uç yumruk
  28. el vel chol: el veya kol el

Sayfa: 48B

  1. aya: aya aya, avuç içi
  2. barmac: barmak parmak
  3. buug: bu[v]uḫ eklem
  4. singir: singir sinir
  5. termac: tırmak ‣ tırnak tırnak
  6. nafas: nafas nefes
  7. bel: bel böbrek (Lat. renis)
  8. chaburcha: kaburka kaburga
  9. cursac: kursak mesane, sidiktorbası
  10. sidic: sidik sidik
  11. bogh: boḫ dışkı
  12. buth: but uyluk, baldır
  13. tixgi: tizgi diz
  14. chonç: konç baldır
  15. çigmac: çıḫmak ağım, ayaküstü
  16. ayach: ayak ~ ayaḫ ayak
  17. ayag uxi: ayaḫ üzi ağım
  18. barmac sounçac: so[v]unçak topuk
  19. taban barmac: barmak ayak parmağı
  20. taban: taban ayak tabanı
  21. tin: tin ruh
  22. meyx vel çiray: me[y]iz veya çiray surat
  23. sachal: sakal sakal
  24. yas: yaş göz yaşı
  25. ter: ter ter
  26. naffas: naffas soluk, nefes
  27. boy: boy kişi, zat

Sayfa: 49A

  1. atta: atta baba
  2. anna: anna anne
  3. er: er koca, erkek eş
  4. epzi vel çinay: 155 epçi veya çinäy (çınay?) karı, kadın eş 155 Bu kelime, yazmada oldukça siliktir.
  5. ogul: ogul erkek evlat
  6. chex: kız kız evlat
  7. charandas: karandaş erkek kardeş
  8. chez charandas: kız karandaş kız kardeş
  9. ullu acta: ullu akta ‣ ullu atta büyük baba
  10. chain: ka[y]ın kayınpeder, kaynata
  11. chuyegu: küyegü damat
  12. abaga: abaga dayı
  13. ynj: ini yeğen, torun
  14. egazi: egäçi hala
  15. tagay: tagay amca çocuğu, kuzen
  16. yexna: yeznä dayı (Lat. cognatus)
  17. oynas vel chuni: oynaş veya küni sevgili, metres
  18. ortac vel noga: ortak veya nögä[r] ‣ nökä[r] yoldaş
  19. consi: konşı komşu
  20. csim: k[ı]sım ~ k[i]şim ~ k[i]sim 156 (?) kaynana, kayınvalide 156Ko. Wb. bu kelimeyi csim ‣ esim: eşim okumuş, -m’yi 1. t. şahıs iyelik eki sayarak Uygurca ėşi ~ işi hanım, hanımefendi ile bir ve aynı saymıştır. Kisim okuması için krş. ET kis ~ kisi eş, zevce.
  21. tuchal: tükäl tam, eksiksiz
  22. yacsi vel eygi: yakşı veya eygi iyi, güzel
  23. barlu chisi vel ba: barlu kişi veya ba[y] zengin, varlıklı
  24. ustlu vel achel: ustlu veya akıl ( < Ar. ‘āḳil) akıllı
  25. chorclu: körklü güzel
  26. ghalal ogul: ḫalal ogul yasal evlat
  27. conu: könü yasal, yasaya uygun

Sayfa: 49B

  1. oxdan: özdän 157 soylu, asil; ünlü, meşhur, tanınmış 157 Krş. KMT özden hür, asil.
  2. erdamli: erdämli erdemli
  3. naamatlu: naamatlu merhametli, iyi yürekli, lütufkar
  4. chuçlu: küçlü güçlü, kuvvetli
  5. tocma: tökmä 158 (tokma?) hünerli, becerikli (Far. honarmand) 158 Bu kelime, ET tümge tek gayesi olan, azimli; ahmak, budala kelimesinden göçüşmeyle meydana gelmiş olabilir: CC tökmä < *tügme < ET tümge.
  6. jomard: comard cömert
  7. asuch: aşuk aşık
  8. tex: tez tez, hızlı
  9. tanur chisi: tanur kişi deneyimli kişi
  10. souuar chisi: sövvär kişi dost
  11. ersacsis: ersäksiz iffetli, namuslu
  12. chelecli: kılıklı ahlaklı, terbiyeli, görgülü, namuslu, dürüst; saygın, saygıdeğer, saygı duyulan
  13. chamus toxȗlu chisi: ḫamuş tözümlü kişi barışçıl, sakin kişi; sabırlı, sebatlı kişi
  14. sauunur chisi: sävünür kişi mutlu kişi
  15. ux chisi: uz kişi ehil, becerikli kişi
  16. bagat˅: baḫatur yiğit, cesur
  17. jaman: yaman kötü
  18. yarli vel yocsul: yarlı veya yoksul yoksul, fakir
  19. chart vel abusca: kart veya abuşka yaşlı
  20. teli vel acmac: teli veya akmak deli, aptal, ahmak
  21. badbact: badbakt mutsuz
  22. çirchin: çirkin çirkin
  23. rustan: rustan ‣rustay çiftçilikle alakalı
  24. chahal: kahal değersiz, ucuz
  25. sust: sust tembel, üşengeç, bezgin

Sayfa: 50A

  1. sagsis: saḫsız zayıf, hasta, cılız
  2. chelapan: keläpän cüzamlı
  3. tax: taz kel
  4. sochur vel zalis: sokur veya çalış şaşı
  5. choxsis vel cor: közsiz veya kor kör
  6. touluc | ‹kotur eȳ s[…]›: tövlük, kotur kör, görme engelli
  7. chunradan touga[…]: künrädän ‣ künidän tovga[n?] piç
  8. agsah: aḫsah aksak, topallayan
  9. burnj chizi: burnı kiçi burnu küçük olan, küçük burunlu
  10. tasacsix: taşaksız hadım
  11. caltac: kaltak kadın satan (erkek)
  12. choturlu: koturlu uyuz (hastalığına yakalanmış)
  13. chulacsix: kulaksız sağır
  14. tilsix: tilsiz dilsiz
  15. beylitan chertan: beylitän kırtan 159 yararsız, faydasız, işe yaramaz, gereksiz 159 Bkz. (30), BODROGLIGETI, 164, belidän qırtaq olarak okumuştur.
  16. bucru: bükrü kambur
  17. otruczi: ötrükçi yalancı
  18. olu conglu: olu köng[ü]l[l]ü yüce, azametli, kibirli
  19. bachil ‹vel isarli i[.]i kȯ[.]›: baḫıl veya ızarlı 160 kıskanç, açgözlü 160 Bkz. (30), BODROGLIGETI, 116 ısarlı okumuştur. Ko. Wb. ise ızarlı okumuştur. Krş. KMT zar kıskanç.
  20. ‹ṣụḥḥ suh kisi›: suh kişi aç gözlü, hırslı
  21. fus ṿl s̤uh̤ k̤is̤i: fus 161 cimri, pinti, hasis; tamahkar 161 Bkz. (2), KUUN, bu kelimeyi fuzul[i] okumuştur.
  22. ersaczi: ersäkçi iffetsiz kişi
  23. tumismis: tumışmış 162 huysuz 162 Bkz. (30), BODROGLIGETI, 119 bu kelimeyi tümişmiş kötü kalpli, art niyetli olarak okuyup anlamlandırmıştır.
  24. yaxuclu: yazuklu günahkar
  25. egricsi: egriksi gerçek olmayan, sahte
  26. xaxuclu: yazuklu günahkar
  27. gaïp̑ vel yat: garip veya yat yabancı, tanıdık olmayan

Sayfa: 50B

  1. çeyĩ: çeyri ordu
  2. sanzis: sançış muharebe, cenk
  3. allan vel tou: allan ‣ allam veya tov bayrak, sancak
  4. ghasal cosac: ḫaşal (ḫasal?) kosak (kozak?) nöbetçi
  5. sageth: sagıt 163 silah 163 Krş. KMT savut alet, edavat.
  6. sirdac: sirdäk ~ şirdäk 164 örtü 164 Ko. Wb. bu kelimeyi şırdaq Koller olarak okuyup anlamlandırmıştır. Kendisinin neden kalın ünlülü okuduğu konusunda hiçbir bilgi vermemektedir. Almanca Koller kelimesinin yanlış anlamını alıp sözlüğüne geçiren Kemal Aytaç, şırdak kelimesinin anlamını Kuduz (atlarda beyin hastalığı) olarak vermiştir. Halbuki bu anlam, kelimenin geçtiği bölümde zırhların isimleri verildiği için uygun düşmemektedir. Aslında Ko. Wb.’in verdiği Koller kelimesinin ikinci anlamı deri göğüslük; mintandır. Ancak Ko. Wb.’in verdiği anlam, Kumanca sirdac kelimesinin sırasında yazan Lat. frexetus kelimesine değil, altındaki Lat. coyraçia kelimesine dayanmaktadır. Biz burada Lat. frexetus ve Far. auxida kelimelerini temel aldık. Bodrogligeti, Far. auxida kelimesini awzīda olarak okuyup a coat olarak tercüme etmiştir. Biz de sirdac olarak yazılmış bu kelimenin Klasik Moğolca sirdeg saddle pad ile bağlantılı olduğunu düşünerek şirdäk okuduk.
  7. yaga: yaga ~ yaḫa (zırhtaki) yaka
  8. toulga: to[v]ulga miğfer
  9. chuba: kübä halkalı zırh (Far. xire)
  10. butuluc: bütülük göğüs zırhı, cebe
  11. cliz: k[ı]lıç kılıç
  12. bizac: biçäk hançer
  13. yaa: yaa yay
  14. yxba: izba 165 (izbä?) oda, kulübe 165 Rus. изба kelimesinden gelmektedir.
  15. bochoĩch: boḫorık şömine, ocak
  16. diuar: dıvar (divar?) duvar
  17. yusac: yuzak kilit
  18. açchuz: açkuç anahtar
  19. cheadau: kıadav ‣ kadav askı çivisi
  20. olturguz: olturguç bank
  21. sinduc: sınduk sandık, dolap
  22. tosiac: töşäk döşek

Sayfa: 51A

  1. oprac: oprak yem (Lat. foratura, Far. astar)
  2. teriton: teri - ton kürklü giysi (Lat. penna)
  3. tuuma: tüvmä düğme
  4. yeng: yeng elbise yeni
  5. ticmac: tikmäk dikme elbise
  6. tub: tüb temel
  7. tas: taş taş
  8. chiraç: kiräç kireç
  9. cun: kun ‣ kum kum
  10. su: su su
  11. agaç: agaç tahta, ahşap (Lat. trauus, Far. çouu)
  12. tacta canga: takta kanga 166 tahta levha, kalas 166 Krş. KMT kanga ince tahta.
  13. tic agaç: tik agaç direk, sütun
  14. bismis cherptç: bişmiş kerptç ‣ kerpiç kiremit
  15. tam: tam dam
  16. sufra vel catra: sufra veya katra kadınlar odası (Lat. caminata, Far. sufra)
  17. agengiç: agıngıç merdiven
  18. tarag vel tuluc: tarac[a] veya tuluk balkon
  19. diuar: dıvar duvar
  20. aurex: avrez hela, tuvalet
  21. choulac: kövläk gömlek
  22. chonzac: könçäk 167 pantolon 167 Krş. Kar. kencaklar pantolon, KMT könçek pantolon, don.
  23. oprac: oprak giysi
  24. cur vel beligab: kur veya beligab ‣ bel - bagı 168 ~ belibag 169 kuşak 168 Krş. ĐH belbağı kuşak, TA bil baġı kuşak, kemer. 169 Krş. KMT belibav kemer.

Sayfa: 51B

  1. yanzic: yançık kese, para kesesi
  2. chepas vel borc: kepäs ~ kepäş 170 veya börk kukuleta (Lat. cappellus) 170 Krş. KĐ kebes, TA kebeş.
  3. çalma: çalma baş örtüsü (Far. dulband)
  4. ouat: wat ottan yapılan bir tür ayakkabı (Lat. calige)
  5. çulgau: çulgav 171 dolama şeklinde çorap 171 Krş. KMT çulgav dolama şeklinde çorap.
  6. etic: etik çizme
  7. basmac: başmak ayakkabı
  8. tixga: tizgä çorap bağı
  9. artmac: artmak çıkın
  10. yasman: yasman yassı şişe
  11. çater: çatır çadır
  12. camzi: kamçı kamçı
  13. chamar: kamar kemer
  14. saget: sagıt donanım, teçhizat, özel olarak koşum takımı
  15. araba: araba araba
  16. at: at at
  17. naal: naal nal
  18. migh vel cadau: mıḫ veya kadav çivi (Lat. clavus)
  19. ayran: a[y]ıran 172 atların durduğu bölme 172 Krş. Ma. faciran duvar < *padiran; Hal. hadur- ayırmak < *padır-.
  20. eyat/c yabogi: eyät yaboḫı ‣ eyär yaboḫı eyer örtüsü
  21. chasrau: kaşrav ~ kaşra[v]u kaşağı (Far. chasragu)
  22. nocta: nokta yular
  23. yugan: yügän gem
  24. eyar: eyär dizgin, yular, gem
  25. topra: topra torba
  26. chisan: kişän köstek

Sayfa: 52A

  1. tixgin: tizgin dizgin
  2. ghalcha vel toga: ḫalka veya toḫa halka
  3. aguxlug: aguzluḫ ağızlık
  4. tuuma: tüvmä düğüm
  5. sazac: saçak püskül, saçak
  6. eyarnȋg agazi: eyärning agaçı eyer konulacak yer
  7. alindagi cas: alındagı kaş ön eyer kaşı
  8. artindazi cas: artındaçı ‣ artındagı kaş arka eyer kaşı
  9. chiix: ki[y]iz keçe örtü
  10. eyar yaboçi: eyär yaboçı ‣ yabokı eyer örtüsü
  11. uxangi: üzängi üzengi
  12. toga tili: toḫa tili toka çengeli
  13. texmac: teşmäk delik (Lat. foramen, Far. sulach)
  14. comuldruc: kömüldrük gömüldürük
  15. toga: toḫa toka
  16. coyscan: ko[y]ışkan 173 kuskun (Lat. posna, Far. paldomb) 173 Bkz. (30), BODROGLIGETI, 176 bu kelimeyi kuyşkan olarak okumuştur. Krş. Kzk. Kkalp. kuyıskan, Özb. kuyişkån.
  17. ail: a[y]ıl kuşak, kemer
  18. yengirzac: yıngırçak kürtün, yük hayvanlarına vurulan semer, palan
  19. tosac: töşäk döşek
  20. tosacnȋg ayagi: töşäkning ayaḫı yatağın uç kısmı, ayak tarafı
  21. salan: salan ‣ salam saman

Sayfa: 52B

  1. yastuc: yastuk yastık
  2. çiarzau: çarşav yatak örtüsü, çarşaf (Far. çiarzau)
  3. yourgan: yo[v]urgan yorgan
  4. chilim: kilim kilim
  5. gali vel coux: ḫalı veya kö[v]üz halı
  6. chosagan: köşägän 174 cibinlik 174 Bu kelime, Moğ. *kösegen ( < KM kösigen < T köşik) kelimesinden gelmektedir.
  7. ghaser vel yegan: ḫasır veya yegän 175 halı, hasır 175 Krş. KMT cegen hasır.
  8. sinduc: sınduk sandık
  9. tastar vel sarpȃ: tastar veya sarpan masa örtüsü
  10. giltrin vel sisa: yıltrın veya şişä şişe
  11. piala: pi[y]ala bardak, kupa, kadeh
  12. bardac: bardak bardak
  13. çirac lic: çıraklık şamdan
  14. çirac: çırak mum
  15. tabac: tabak tabak
  16. as: aş besin, yemek, aş
  17. chaxan: kazan kazan
  18. tegana: tegänä ~ tıḫana su teknesi
  19. çomiç: çömiç kepçe
  20. chasuc: kaşuk kaşık
  21. çomlac: çömläk tencere, büyük tencere

Sayfa: 53A

  1. yaglaou: yaglaw tava
  2. touguç: tövgüç havan
  3. cheli: keli havan tokmağı
  4. caxan ayac vel oça: kazan ayak veya oça[k] kazan altlığı
  5. çanac: çanak çanak, tas
  6. xingil: zincil zincir
  7. chaurcina: ka[v]urkına kavurmaya veya kızartmaya yarayan tava
  8. balta: balta balta
  9. boghoric: boḫorık yemek pişirmek için açık ocak, şömine (Bodr. oven, stove)
  10. tutun: tütün duman
  11. yalen: yalın alev
  12. girgac: yırgak 176 (cırgak?) çengel 176 Krş. DLT ırġāġ çengelli demir, KMT ırgak kanca, çengel.
  13. tepsi: tepsi tepsi
  14. terac: teräk ağaç
  15. tub: tüb ağaç kökü
  16. butac: butak ağaç dalı
  17. yabuldrac: yabuldrak yaprak
  18. agaç: agaç tahta, ahşap (Lat. lignum)
  19. cabuc: kabuk ağaç kabuğu
  20. : iç ağacın iliği, özü
  21. ‹beichluch›: be[y]iklük ağacın büyüklüğü, yüksekliği
  22. colaga: kölägä gölge
  23. ‹jemis›: yemiş (ağacın) meyve(si)
  24. chiras: kiras kiraz
  25. armut vel chertme: armut veya kertme armut
  26. alma: alma elma
  27. nardan: nardan nar
  28. be: be ayva

Sayfa: 53B

  1. çatlauc: çatla[v]uk fındık
  2. cox: koz ceviz
  3. saftalu: şaftalu şeftali (Far. saftalu di rusta)
  4. saftalu: şaftalu şeftali
  5. eric: erik erik
  6. mismis: mişmiş kayısı
  7. ingir: incir incir
  8. xuxȗ: şüşüm 177 ~ yüzüm 178 üzüm 177 Krş. ET çüşüm dut, KK şüşüş kuru üzümden yapılan bir tür şarap. 178 Krş. BV, DM, GT, KK, TA, TZ yüzüm üzüm, üzüm salkımı; KMT cüzüm üzüm ( < yüzüm).
  9. churu xuxȗ: kuru şüşüm ~ yüzüm kuru üzüm
  10. castana: kastana kestane
  11. ghorma: ḫorma hurma
  12. badam: badam badem
  13. chear: ḫı[y]ar salatalık, hıyar (Far. chear)
  14. naĩnç: narinç portakal
  15. limon: limon limon
  16. nouma: novma 179 portakal 179 Bkz. (30), BODROGLIGETI, 174 bu kelimeyi norıma olarak okumuştur.
  17. pistac: pıstak fıstık (Far. festuc)
  18. coun: ko[v]un kavun
  19. sadaf: sadaf sedef otu
  20. gischiç: yışkıç (?) nane
  21. salg: salg ~ salḫ ada çayı (Far. salg)
  22. yspanac: ıspanak ıspanak
  23. mangdan: mangdan maydanoz (Far. mandan)
  24. marul: marul marul
  25. salghan vel samuc: şalḫan ‣ şalḫam veya samuk şalgam, pancar
  26. cabac: kabak kabak

Sayfa: 54A

  1. çugundur: çügündür 180 kırmızı pancar, şalgam 180 Krş. KMT çügündür pancar.
  2. laghan vel: laḫan lahana veya […]
  3. sarmisac: sarmısak sarımsak
  4. sogan vel youa: sogan veya yova soğan, yabani soğan
  5. raxiana: razı[y]ana rezene (Far. raziana)
  6. yanauar: canavar vahşi hayvan (Far. ayvan)
  7. at: at at
  8. arstlan: arstlan aslan
  9. chestrac: kıstrak kısrak (Lat. leopardus, Far. madian)
  10. chestrac: kıstrak kısrak (Lat. jumenta, Far. madian)
  11. chater: katır katır
  12. esac: eşäk erkek eşek
  13. tisi esac: tişi eşäk dişi eşek
  14. tisi cat: tişi kat[ır] dişi katır
  15. tongus: tonguz domuz
  16. cheyc tongus: ke[y]ik tonguz yaban domuzu
  17. tisi tngux: tişi t[o]nguz dişi domuz
  18. ogus vel seger: ögüz ‣ öküz veya sıgır öküz, sığır (Lat. bos)
  19. ynac: inäk inek
  20. buxau: buzav ~ buza[v]u buzağı
  21. tisi coy: tişi koy (dişi) koyun
  22. gozchar: ḫoçkar ~ goçkar ‣ koçkar koç

Sayfa: 54B

  1. ‹choy›: koy koyun
  2. coxi: kozı kuzu
  3. ezchi: eçki teke, erkek keçi
  4. tisi ezchi: tişi eçki dişi keçi
  5. ‹ogolach›: ogolak oğlak
  6. itt: itt ‣ it köpek
  7. mazi tisi: maçı tişi ‣ tişi maçı dişi kedi
  8. mazi: maçı erkek kedi
  9. pil: pil fil
  10. toua: tövä deve
  11. saxagan: sazagan ejderha, dragon
  12. yrs: irs (ırs?) vaşak (Far. yrs)
  13. ayu: ayu ayı
  14. maymun: maymun maymun
  15. boru: börü kurt
  16. coyan: koyan tavşan
  17. cara cuxan: kara küzän kokarca
  18. susager: su - sagır ‣ su - sıgır (?) manda, bizon, bufalo
  19. cheoxsis ‹opea›: keözsiz ‣ közsiz, opea (opı[y]a?) köstebek (Far. coram)
  20. siçchan: sıçkan sıçan
  21. boga: boga ~ boḫa boğa
  22. curt: kurt kurtçuk
  23. saxagan: sazagan yılan
  24. gillan: yıllan (cıllan?) yılan
  25. çibin: çibin sinek
  26. bit: bit bit
  27. burça: bürçä pire

Sayfa: 55A

  1. suruçibin: sürüçibin sivrisinek
  2. candala: kandala tahta kurusu
  3. çipçic: çıpçık kuş
  4. charachus: karakuş kartal
  5. balaban: balaban doğan, şahin
  6. çarçiga: çarçıga ‣ karçıka doğan, şahin
  7. cheegey: kırgıy atmaca
  8. çura: çura küçük atmaca
  9. sar: sar doğan, şahin
  10. sar: sar akbaba
  11. turna: turna turna
  12. yabalac: yabalak kukumav
  13. çil: çil keklik
  14. chax: kaz kaz
  15. tauc: ta[v]uk tavuk
  16. ghorox: ḫoroz horoz
  17. balazuc: balaçuk piliç, tavuk
  18. songur: songur ~ sonḫur doğan
  19. taus: ta[v]us tavus kuşu
  20. ‹soulun›: sövlün (sülün?) sülün
  21. segerçic: sıgırçık sığırcık (Lat. colunbus)
  22. bulbul: bulbul bülbül
  23. totu: totu papağan
  24. saka: saka saka kuşu
  25. ‹korguy›: korguy bülbül

Sayfa: 55B

  1. ‹vel boday frum̄ ›: veya boday buğday
  2. bugday vel aslic: bugday veya aşlık buğday, tahıl
  3. arpa: arpa arpa
  4. tuturgan vel bring: tuturgan veya b[i]rinc pirinç
  5. tuuj ‹vel tw · coctȗ dȋ dire›: tüvi 181 veya tü 182 darı lapası 181 Krş. DLT tügi. 182 Krş. KMT tüy darı.
  6. noghuc: noḫuk ‣ noḫut nohut
  7. maruimac: marucmak ‣ marcumak mercimek
  8. briuzac: bruçak ‣ burçak dolu
  9. un: un un
  10. chebac: kebäk kepek
  11. ous: o[v]us 183 çavdar 183 Rus. oвёс kelimesinden gelmiştir.
  12. sut: süt süt
  13. yugurt: yugurt yoğurt
  14. bizan: biçän kuru ot, saman
  15. tari: tarı darı
  16. suulu: suvlu kılçıksız buğday, triticum spelta
  17. coptaluc: koptaluk 184 un ve etten yapılan bir yemek (Far. coptaluc) 184 Krş. Kar. kopta köfte.